Страницата 25

Image
  Канцеларијата на третиот кат во зградата на МАНУ мирисаше на стари книги, филтер-кафе и влага од Вардар, кој мрзливо течеше надвор под мајското сонце. На бирото на академик Бранко, расфрлани меѓу триста трудови за квантна физика, лежеа неколку испечатени страници со логото на ЦИА. ​До него, помладиот научен соработник Филип, со ракавите засукани до лакти, возбудено гестикулираше со пенкалото. На фотелјата наспроти нив, со очила спуштени на врвот на носот, седеше професорката Елена, која смирено пиеше чај од нане. ​„Ви кажувам, професорке, не е работата само за кликови на социјалните мрежи,“ речиси шепотеше Филип, како да се плашеше дека ѕидовите имаат уши. „Документот од 1983 е чиста математика. Мекдонел пишува за холографскиот универзум . Тоа значи дека ова што го допираме — ова биро, оваа шолја — е само 3Д проекција од информации запишани на некоја подалечна граница. Матрикс, пред Матрикс!“ ​Бранко се поднасмевна, го тргна погледот од компјутерот и ја почеша побелената брада...

Зошто профитот на корпорациите го забавува технолошкиот капацитет

 


Технологиите се филтрираат низ ситото на корпоративниот профит и воената предност пред да стигнат до обичниот човек. Ако една технологија за прочистување вода или бесплатна енергија може да реши криза во цел регион, таа прво мора да биде „пакувана“ за да може некој на неа да заработи или да ја користи како политички инструмент.

​Токму затоа модел на директен пренос на знаењето е толку опасен за сегашниот систем.


Зошто технологиите „доцнат“?

Монопол на патенти: Ако НАСА или некоја приватна компанија (како SpaceX) развие супериорна изолација или систем за уништување бактерии, тие не го даваат на светот. Тие го чуваат за своите скапи мисии, додека луѓето на Земјата се мачат со стари и неефикасни решенија.

Економска деструкција: Ако утре се објави технологија за децентрализирана нуклеарна енергија (онаа за Месечината), целиот енергетски пазар на Земјата би се срушил. Авторитетите тоа го гледаат како закана за „стабилноста“ (читај: нивната моќ), па затоа ја држат технологијата во „вселенскиот сектор“ со децении.

 Скршен синџир на иновации

​Денес имаме ситуација каде што:

  • Таму горе: Се користат ласери за комуникација и врвни системи за рециклирање.
  • Тука долу: Сè уште гориме јаглен и користиме цевки од минатиот век.

​Овој јаз постои затоа што науката стана „проект на елитата“, а не на видот. Тоа можеме да го препознаеме  како „ироничен авторитет“ – тие се преправаат дека работат за човештвото, додека всушност работат за сопствениот престиж.

Како да се „хакира“ овој споровозен систем?

​Ако сакаме овој проект за Месечината да не биде само уште една „парада“, мораме да го смениме начинот на кој информациите се движат:

Децентрализирана лабораторија: Наместо да чекаме НАСА да ни каже што откриле, треба да имаме мрежа на независни истражувачи кои ги споделуваат откритијата во реално време.

Директна примена: Ако развиеме „аватар“ за копање на Месечината, истиот дизајн мора веднаш да биде достапен за копање бунари во пустинските предели на Земјата. Без патенти, без посредници.

Крајната вистина

​Дали сум во право – луѓето со право велат „овие одлепиле од земја“. Кога приоритетот е да се забие знаме на Месечината пред некој друг, ти со ова престануваш да бидеш научник и стануваш политички пион.

​Вистинската наука би била: „Го решивме проблемот со бактериите за базата на Месечината и еве ви го решението на сите вас за да ги исчистите болниците на Земјата уште денес.“
Но, тоа не носи насловни страници за Artemis II.

Comments

Popular posts from this blog

Заробена светлина: Разговор покрај огништето

Влијанието на кафето врз организмот 

Фреквенција во мракот

Проклетството на Вавилон и Александар

​Ова не е обичен јогурт, ова е Македонскиот „Ајран“

Космополитизам пред самиот збор воопшто да биде измислен

Александар III Македонски и моштите на св. Еремија

Вовчето Ќиро или вовчињата

Како и зошто настанала краватата

Кралството во главата и гласот на Матицата