makgrom

 Нападите врз водоснабдителните системи низ историјата најчесто се користеле како  воена тактика за време на конфликти  (труење бунари, уривање брани) или како метод на саботажа во воени зони. ​Иако терористичките групи често покажувале интерес за вакви напади и имало стотици закани, во реалноста, бројот на успешни масовни терористички напади со биолошка или хемиска саботажа на водовод е екстремно мал . Причината за ова е техничка: модерните водоводни системи имаат огромни количини вода што брзо ги разредуваат отровите (ефект на дилуција), а хлорирањето и филтрацијата неутрализираат голем дел од патогените. ​ Еве ги најпознатите и историски потврдени случаи на реални напади или сериозни обиди за саботажа на водоснабдување од страна на радикални групи или поединци: ​1. Заверата на групата „Накам“ (1946) ​Ова е можеби најпознатиот и најблискиот обид за масовно труење на водовод во историјата. Група Евреи, преживеани од Холокаустот (предводени од поетот Аба Ковнер), форм...

  Судбината на луѓето кои учествувале во атентатот на Гај Јулиј Цезар на Мартовските иди (15 март 44 година пр.н.е.) — познати како Заговорниците или Либераторите (Ослободителите) — била брза, силна и во речиси сите случаи, трагична. Иако нивната цел била да ја „спасат Републиката“ од тиранија, тие наместо тоа предизвикале серија граѓански војни кои довеле до целосен пад на Републиката и раѓање на Римското Царство. Ниту еден од главните заговорници не преживеал повеќе од неколку години по убиството. ​Еве што точно се случило со клучните фигури: ​1. Марк Јуниј Брут (Marcus Junius Brutus) ​Брут, кој бил еден од најблиските луѓе на Цезар (и според некои извори, негов вонбрачен син), побегнал на Исток заедно со Касиј за да собере војска. Меѓутоа, во Битката кај Филипи (денешна Егејска Македонија) во 42 година пр.н.е., нивните сили биле поразени од Октавијан (подоцна цар Август) и Марк Антониј. ​ Крајот: Кога сфатил дека битката е изгубена и дека нема каде да бега, Брут се само...

Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. ​Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. ​Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) ​Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). ​За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. ​ Носител на „радикалниот дуализам“ ​Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...

  За да видиме како едно општество може да функционира без човек кој е „болен за власт“ на врвот, мора да се вратиме на самите почетоци, но и да погледнеме неколку радикални обиди во модерната историја. ​ Кога луѓето ќе се обидат да ја укинат класичната хиерархија, бирократијата и државниот апарат, тие обично се вртат кон децентрализација и хоризонтално уредување (каде одлуките се носат заеднички, а не од горе-надолу). ​Историјата бележи неколку фасцинантни примери каде луѓето успеале да го скршат тој круг на власт — барем на некое време. ​1. Праисториските заедници (Најдолгиот период без владетели) ​Пред појавата на земјоделството и првите градови-држави, луѓето со стотици илјади години живееле во мали ловно-собирачки заедници. ​ Како функционирале: Овие општества биле длабоко егалитарни (еднакви). Немало кралеви, претседатели или постојани полициски сили. Ресурсите (храната) се делеле меѓу сите. ​ Зошто немало „епидемија на власт“: Заедниците биле мали (околу 30 до 10...

  Задимениот агол на кафеаната „Солун“ мирисаше на мелено кафе, лук и старо дрво. Надвор, пролетниот дожд веќе со часови ја миеше калдрмата, а внатре, придушеното светло од една жолта сијалица паѓаше директно врз масата каде што седеа Петар и Јован. ​Пред нив имаше два полупразни тањири со мезе, шише ракија и куп ракописи расфрлани меѓу чашите. Петар, постар професор по античка историја со разбушавена седа коса, нервозно ја вртеше чашката во рацете. Јован, неговиот помлад колега, со наочари поправени на врвот на носот, брзо запишуваше нешто во својот тефтер. ​— Не ме сфаќаш, Јоване — рече Петар, спуштајќи ја чашата со тап тресок на масата. — Ние денес на факултетот предаваме скелет, а не жив човек. Го учиме клинестиот распоред кај Гавгамела, ја пресметуваме тежината на сарисата , а ја фрламе суштината. На воените академии Александар го предаваат како да бил некаков антички робот со вграден ГПС за освојување. А каде е умот? ​Јован ги тргна наочарите и го погледна со блага насмевк...

  ДАЛИ ЗНАЕТЕ КОЛКУ УЧИЛИШТА ЕКСПЛОДИРАА СИНОЌА? (Суровата математика на војната) ​Додека „навивачите“ на социјалните мрежи со восхит гледаат снимки од лансирање проектили и „огнени моќи“, реалноста е дека секој блесок на небото е всушност зграда која никогаш нема да биде изградена. ​Војната во 2026 година не се плаќа само со крв, туку и со образованието на вашите деца. Ајде да ги погледнеме бројките што пропагандата ги крие. ​ Еден проектил = Едно основно училиште ​Просечната цена за изградба и комплетно опремување на едно модерно основно училиште (за околу 500 ученици) изнесува меѓу 3 и 5 милиони евра . Проектил „Patriot“: Чини околу 4 милиони евра по парче. ​ Математика: Секогаш кога ќе видите лансирање на еден ваков систем, замислете си како едно ново, модерно училиште со компјутерски кабинети и спортска сала се претвора во прашина. ​ Математика: Секогаш кога ќе видите лансирање на еден ваков систем, замислете си како едно ново, модерно училиште со компјутерски кабинети...

  ЦЕНАТА НА ВАШЕТО „НАВИВАЊЕ“: Колку не чини војната во 2026 година? ​Додека социјалните мрежи се преплавени со виртуелни стратези и „навивачи“ за воени победи, реалноста надвор од екраните е застрашувачка. Војната не е само вест на ТВ – таа е економски, социјален и еколошки канцер кој го јаде секој аспект од нашиот живот. ​ Ако мислите дека војната не ве засега затоа што е „далеку“, погледнете ги овие факти: Економскиот „пукач“ во вашиот џеб ​Глобалните воени трошоци во 2024 и 2025 година достигнаа историски рекорд од 2,7 трилиони долари . ​ Што значи ова за вас? Наместо во нови лекови, поквалитетно образование или поевтина енергија, вашите даноци завршуваат во челик и барут. ​Една студија покажува дека просечна војна предизвикува пад на економијата за 10% и скок на цените на производите за 20% . Инфлацијата што ја чувствувате во продавниците не е случајна – таа е директна последица на воените жаришта кои ги прекинуваат патиштата на храната и енергијата. ​ Уништување на ...

  Наум ја зема во рацете масивната, кожена книга со златен отпечаток на корицата — дело на некој „голем“ германски професор од Универзитетот во Лајпциг. Насловот на латински и германски свечено објавува: „Историја на античките народи и нивните наследници во Грција“ . ​Тој ја отвора на средина, и почнува да чита. Неговите очи брзо поминуваат низ редовите кои ги опишуваат „грчките трговци од Македонија“ како остатоци од некое заборавено атинско племе кои сега, под заштита на баварските идеи, повторно се враќаат кон „цивилизацијата“. ​Наум застанува. Тишината во собата ја прекинува неговото тивко, а потоа сè погласно смеење. Тоа не е смеење на потсмев, туку смеење на човек кој ја прозрел најголемата измама на векот. ​ ​ „Тие не нè гледаат, тие го гледаат својот сопствен сон“ „Гледај ги, Вебер,“ вели тој во себе, како да му се обраќа на нотарот кој штотуку заминал. „Вие сте толку гладни за антика, што сте подготвени да ја измислите. Ме викате ’Грк‘ затоа што ви треба име за вашата...

  Ова е приказна за семејството на Стојан и Анѓа , кои живееле во едно од мариовските села во текот на таа преломна 1878 година . Нивната судбина е огледало на илјадници македонски семејства чии животи зависеле од мастилото на дипломатите. Веста за Сан Стефано ​Беше почетокот на март. Снегот по врвовите на Селечка Планина сè уште не беше стопен, кога во селото стигна гласник. Стојан го пречека пред селската чешма. ​„Русите победија! Султанот потпиша во Сан Стефано!“ – викаше гласникот. ​Во куќата на Стојан, таа вечер се шепотело со возбуда. Анѓа ги местела децата да спијат, но ушите и биле кај мажите. Се зборувало за голема држава, за крај на турските даноци, за слобода која доаѓа со „дедо Иван“ (Русија). За обичниот селанец, тоа значело само едно: земјата што ја копаат конечно ќе биде нивна, а децата нема да се кријат кога ќе поминуваат албанските качаци или турските заптии. ​ Семејството живеело во камена куќа со една главна просторија. Се јадело качамак и ржан леб. Над...