Последиците врз македонското население во периодот (1912

Последиците врз македонското население во периодот (1912–1918)

Последиците врз македонското население во периодот (1912–1918) се сметаат за едни од најтрагичните во поновата историја на Балканот. Додека соседните држави славеле „ослободување“ и проширување, за народот во Македонија тоа значело поделба, егзодус и обиди за целосно бришење на идентитетот.

Територијално распарчување

Со Букурешкиот договор (1913), кој подоцна беше потврден во Версај (1919), единствениот економски и етнички простор на Македонија беше насилно пресечен.

Прекинати врски: Трговските патишта кои со векови ги поврзувале градовите (на пр. Битола со Солун) биле затворени со нови граници, бодликава жица и воени пунктови.

Економска смрт: Градовите кои некогаш биле центри (како Битола или Дојран) станале „слепи црева“ на новите држави, што довело до нивно економско пропаѓање.

Присилна асимилација и „Прекрстување“

Секоја од државите (Србија, Грција и Бугарија) во својот дел спроведувала агресивни политики за промена на идентитетот:

Во Вардарскиот дел: Македонците биле прогласени за „Јужни Срби“. Презимињата биле менувани со додавање на наставката „-иќ“. Секој отпор бил казнуван како предавство.

Во Егејскиот дел: Грција спроведувала најрадикална денационализација. Македонските имиња на селата и градовите биле сменети со грчки (на пр. Воден во Едеса, Кукуш во Килкис). Употребата на македонскиот јазик била строго забранета, дури и во домовите.

Во Пиринскиот дел: Населението било третирано како бугарско, а македонската посебност била негирана во корист на бугарскиот државен проект.

Демографски катастрофи и Бегалци

Овој период е обележан со масовни миграции познати како „бегалски бранови“.

Размена на население: Стотици илјади луѓе биле принудени да ги напуштат своите огништа. Македонците од Егејска Македонија бегале кон Бугарија или Вардарскиот дел, додека на нивно место Грција населувала бегалци од Мала Азија (по 1922 година).

Етничко чистење: За време на војните, цели градови (како Кукуш) биле изгорени до темел, а населението протерано.

Трагедијата на Македонскиот фронт (1915–1918)

Првата светска војна се водела директно преку срцето на Македонија.

Брат против брат: Најголемата трагедија била присилната мобилизација. Македонците во српската војска се бореле против Македонците во бугарската војска. Често се случувало членови на исто семејство да се најдат на спротивните страни на рововите.

Уништување на земјата: Линијата на фронтот поминувала кај Битола, Мариово и Дојран. Овие региони биле целосно разорени од артилерија, а гладот и болестите (како шпанскиот грип) покосиле илјадници цивили.

Политичко разочарување

Македонската интелигенција и револуционерното движење доживеале длабок удар.

Версајскиот презир: Надежите дека на Мировната конференција во Париз ќе се примени принципот на претседателот Вилсон за „самоопределување на народите“ биле згаснати. Барањата на македонските делегации за независна или автономна Македонија биле игнорирани од Големите сили во корист на нивните сојузници (Србија и Грција).

Последиците биле толку длабоки што го смениле етничкиот лик на големи делови од Македонија засекогаш, создавајќи го т.н. „Македонско прашање“ кое остана главен извор на нестабилност на Балканот во текот на целиот 20-ти век.

Comments

Прочитај повеќе

Келешот и 100 души под чергата

Во старо време, во времето кога уште шеташе голема војска низ земјата, живееше еден кутар Келеш. Ниту куќа имаше, ниту стока, а за мрзлив – по мрзлив од него немаше. Цел ден ќе си лежеше под сенка, ќе си фаќаше сеир и ќе чекаше некој нешто да му даде. Еден ден, некако се докопа до едно грне со мармалад. Си лапна слатко, си ги излижа прстите, па си легна да прилегне под тремот. Арно ама, мирисот на благиот мармалад донесе цел рој муви. Му зуеја над глава, му лазеа по носот, сè додека на Келешот не му пукна филмот. Зема еден партал, замавна со раката низ воздухот и – трас! – мавна право по мармаладот каде што беа собрани мувите. Се разбуди Келешот, погледна што направил и почна да ги брои со прстот: – Една, две, три, четири... дваесет и девет, триесет... Понатаму кутриот не знаеше да брои. Му се заплетка јазикот, па за да не се мачи, од триесет скокна директно на сто: – ...иии, сто! Сто души со еден удар отепав! – викна Келешот на цел глас, фалејќи се сам пред себе. Во тој м...

Прочитајте повеќе »

Скриениот код на Балканот (де-романизација на Балканот)

Зошто ДНК тестовите ве лажат за Александар Велики? Сигурно барем еднаш, додека сте скролале низ социјалните мрежи, ви излегла реклама за некоја од оние модерни компании за ДНК тестирање. Ветувањето е примамливо: „Испратете ни примерок од вашата плунка, платете 100 евра и дознајте дали во вашите вени тече крвта на Александар Велики или Филип Втори!“ Звучи фантастично, нели? Готови сте да ги извадите парите, убедени дека науката конечно ја решила најголемата балканска мистерија. Но, пред да го направите тоа, имам една лоша и една фасцинантна вест за вас. Лошата вест е дека тие реклами безобразно ве лажат. Фасцинантната вест е дека вистинската наука всушност откри нешто многу поинтересно во кралските гробници. Ајде да ги тргнеме митовите настрана и да погледнеме што навистина вели генетиката до денес, во 2026 година. Проблемот со „пепелта“ на Филип Втори Кога археолозите го открија спектакуларниот кралски комплекс во Вергина (древната Ајга), светот занеме. Златни ларнак...

Прочитајте повеќе »

Никита од Драговитија

Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. Носител на „радикалниот дуализам“ Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...

Прочитајте повеќе »

Како „Првиот ден“ стана „Последен ден“

Константин Велики (Константин I), кој во 321 година од нашата ера го донел историскиот декрет со кој неделата ја прогласил за официјален ден за одмор во Римската Империја. Иако денес ова го гледаме како чисто христијански чин, вистината зад неговата одлука е фасцинантна мешавина од политичка прагматичност, верски синкретизам (мешање) и брилијантна стратегија за обединување на империјата. Еве како се случило тоа, што го поттикнало и какви биле реакциите. Зошто токму недела и зошто тогаш? Константин бил врховен владетел на империја која била длабоко поделена. Христијанството брзо растело, но паганството сè уште било доминантна сила, особено меѓу војската и елитата. Константин морал да најде начин да ги задоволи двете страни без да предизвика граѓанска војна. Кодот на „Непобедливото Сонце“ (Sol Invictus): Во декретот од 321 година, Константин всушност не ја нарекува неделата „ден Господов“, туку „Вредниот ден на Сонцето“ ( dies Solis ). Паганите во империјата го обож...

Прочитајте повеќе »

Опсадата на Антиохија (1097–1098)

Опсадата на Антиохија била еден од најтешките и најсуровите моменти во Првата крстоносна војна. Таа се одвивала во две фази: Крстоносците го опседнуваат градот: Од октомври 1097 до јуни 1098 година, крстоносците гладувале и страдале пред ѕидините на Антиохија. Градот конечно паднал во нивни раце благодарение на предавство одвнатре (ерменски стражар по име Фируз му отворил капија на Боемунд од Таранто). Крстоносците стануваат опседнати: Само неколку дена по влегувањето во градот, пристигнала огромна муслиманска војска предводена од Кербога , атабегот на Мосул. Сега крстоносците биле тие кои биле заробени и опколени внатре во градот, без храна и со многу низок морал. Битката и „Чудото“ со Светото Копје Пресвртот се случил поради психолошки и религиозен поттик. Еден сиромашен монах, Петар Вартоломеј, тврдел дека имал визија во која Свети Андреј му открил каде е закопано Светото Копје (копјето со кое бил прободен Исус на крстот). По кратко копање во катедралата во Антиохиј...

Прочитајте повеќе »

makgrom

Search This Blog