Биолошки и психолошки хаос кој често нè исцрпува повеќе од самата физичка работа

 Кога сме исправени пред важен избор, во нашата глава не се случува само логичко размислување, туку вистинска „битка“ помеѓу различни делови на мозокот. Тоа е биолошки и психолошки хаос кој често нè исцрпува повеќе од самата физичка работа.

​Еве како изгледа тој внатрешен процес низ неколку клучни фази:

​1. Борба меѓу два „системи“

​Според нобеловецот Даниел Канеман, во главата имаме два система на одлучување:

​Систем 1 (Интуитивен): Брз, емотивен и инстинктивен. Тој ни вели: „Бегај од ова, премногу е ризично“ или „Направи го ова, изгледа забавно“.

​Систем 2 (Рационален): Бавен, логичен и аналитичен. Тој се обидува да пресмета последици, да прави листи и да размислува ладнокрвно. Конфликтот настанува кога интуицијата ни вели едно, а логиката друго. Таа „бучава“ е тоа што го чувствуваме како внатрешен немир.

​2. Амигдала и страхот од загуба

​Нашиот мозок е еволутивно програмиран да нè штити. Амигдалата (центарот за страв) се активира затоа што секој избор подразбира загуба на онаа друга опција. Психолошки, „болката“ од загубата е двапати посилна од „задоволството“ од добивката. Затоа честопати повеќе се плашиме да не згрешиме, отколку што се радуваме на успехот.

​3. „Замор од одлучување“ (Decision Fatigue)

​Мозокот троши огромна количина на енергија (гликоза) додека анализира. Колку повеќе варијанти имаш и колку подолго размислуваш, толку повеќе паѓа квалитетот на твоето расудување. Затоа на крајот од денот често се чувствуваме „прегорени“ и неспособни да одлучиме дури и што да јадеме.

​4. Когнитивна дисонанца

​Ова се случува кога нашиот избор се коси со нашите дотогашни верувања или сликата што ја имаме за себе. Мозокот очајно се обидува да најде начин да го „оправда“ изборот за да не се чувствуваме како лицемери.

​Како да го „смириш“ мозокот во ваков момент?

Намали ги опциите: Психолошкиот „парадокс на изборот“ вели дека колку повеќе опции имаме, толку сме понезадоволни. Скрати ги на две клучни.

​Правилото 10-10-10: Запрашај се како ќе се чувствуваш за овој избор по 10 минути, по 10 месеци и по 10 години. Ова го исклучува емотивниот центар и го вклучува долгорочното планирање.

​Дистанцирај се: Замисли си дека твојот најдобар пријател е во истата ситуација. Што би му советувал него? Честопати сме многу помудри за другите отколку за себе.

​Еден интересен факт: Префронталниот кортекс (делот за извршни функции) е последен што целосно се развива кај луѓето. Тој е „директорот“ на твојот мозок кој се обидува да ги смири сите останати емотивни сектори.

Read More

Мислам дека мина времето на газди-шерифи

 Мислам дека многу газди кај нас сè уште поминуваат низ болна фаза на негирање, но реалноста почна сурово да ги удира по џебот.

​Ако ги анализираме размислувањата на сопствениците на транспортни фирми, можеме да ги поделиме во три групи:

​1. „Старата школа“ (Оние кои сè уште чекаат ред пред порта)

​Овие газди сè уште живеат во 2010 година. Нивната реченица е: „Ако не сакаш ти, има десет други на биро кои чекаат за твојата работа“.

​Пред портата нема никој.

​Последица: Нивните камиони стојат паркирани, губат договори со странски партнери, а на крај се принудени да носат возачи од Далечниот Исток (Непал, Филипини, Пакистан). Ова им носи нов трошок за визи, јазични бариери и обука.

​2. „Прагматичарите“ (Оние кои се разбудија)

​Ова се газди кои сфатија дека шоферот не е трошок, туку основно средство за работа. Тие знаат дека ако камион од 150.000 евра стои во двор поради разлика од 200 евра во плата, тоа е чиста глупост.

​Нивната стратегија: Инвестираат во нови возила (поудобни седишта, подобри клима уреди), ги плаќаат дневниците веднаш по турата и не „закераат“ за секој литар потрошена нафта. Тие ја купуваат „лојалноста“ со коректен однос.

​3. „Очајните“ (Малите фирми)

​Малите превозници со 2-3 камиони се во најтешка позиција. Тие не можат да се натпреваруваат со големите флоти или со платите во Германија. За нив, секое заминување на возач е потенцијален клуч на врата.

​Моето мислење за „лојалноста“ во овој сектор:

​Газдите често велат: „Ги научив да возат, им дадов леб, а тие ме напуштија за 100 евра повеќе кај конкурентот“.

​Но, еве ја другата страна:

​Ризикот е кај шоферот: Ако камионот е неисправен или претоварен, казната ја плаќа возачот (или ја губи главата).

​Одвоеност од семејство: Шоферот ги продава своите денови и ноќи. За него, тие „100 евра повеќе“ се всушност почит кон неговото изгубено време со децата.

 Мислам дека мина времето на газди-шерифи. Пазарот на труд во 2026 година ги принуди сопствениците да станат „менаџери на човечки ресурси“ сакале тие или не. Оние кои нема да го сменат менталитетот и да сфатат дека лојалноста се гради со партнерство, а не со наредби, едноставно ќе исчезнат од мапата.

Read More

 

Рецепт за Апсурдистан: Како државата одгледа „возачи-паразити“

​Ако се прашувавте како стигнавме дотука — луѓе со транспаренти да бараат право на убиство во сообраќај — одговорот е едноставен: Државата со години ги држеше за рака додека тие го кршеа законот.

​Со децении имавме систем кој не беше систем, туку „шведска маса“ за прекршоци. Полицијата запира, ама не одзема. Судот казнува, ама потоа ги „милува“ социјалните случаи. Резултатот? Цела армија возачи кои мислат дека возачката дозвола е исто што и членска карта во библиотека — демек, убаво е да ја имаш, ама не е крај на светот ако ја немаш.

​„Социјален случај“ со волан во рака

​Најголемиот правен виц на векот е ослободувањето од казни затоа што некој бил социјален случај. Ајде да ја анализираме оваа логика:

• ​Немаш пари за леб? Државата треба да ти помогне.
• ​Немаш пари за возачки испит? Не возиш.
• ​Немаш пари за казна, а возиш нерегистрирана кола без дозвола? Ти си опасен по околината и треба да бидеш зад решетки, а не на протест!

​Како тоа си „социјален случај“ кога станува збор за плаќање казна, а одеднаш си „бизнисмен во подем“ кога треба да се најдат пари за бензин, гуми и одржување на возилото? Автомобилот не е основно социјално право, туку трошок и одговорност. Ако немаш за казна, немаш ни за волан. Точка.

​Шок-терапија: Кога законот конечно ќе те „чепне“ по џебот

​Проблемот настана кога државата, по децении спиење, реши да го примени единствениот јазик што овој менталитет го разбира: Одземање на играчката.

​Додека казната беше само лист хартија што завршуваше во некоја прашлива фиока во суд, сè беше во ред. Но, кога „пајакот“ ќе го крене возилото и кога дворот ќе остане празен, тогаш боли. Тогаш се пали „патриотскиот“ дух и се излегува на протести за „човекови права“.

​Државата е соучесник

​Да бидеме искрени: Овие луѓе на протестите се само производ на долгогодишното премолчување. Тие се искрено зачудени зошто сега не смеат да возат, кога „вчера смееја“. Кога власта дозволува селективна правда, таа всушност им кажува на граѓаните дека законот е само сугестија.

​Сега, Апсурдистан е во ќорсокак. Ако државата попушти, официјално можеме да ги затвориме авто-школите и да прогласиме „Трка на опстанокот“ на секоја раскрсница. Ако остане доследна, можеби за првпат во историјата ќе научиме дека сиромаштијата не е дозвола за криминал.

​Порака до протестантите: Ако немате за дозвола, купете си велосипед. Ако и за него сте „социјален случај“, пешачењето е бесплатно и многу поздраво за сите нас.

Read More

 

Добредојдовте во Апсурдистан: Каде возачката дозвола е „непотребен моден додаток“

​Се извинувам, дали јас нешто пропуштив или во меѓувреме Њутн ги повлече законите за физика, а државата реши дека правилата се всушност само „пријателски совети“ кои не мора да ги почитуваме ако многу викаме на улица?

​Најновиот хит во нашата мала, колоритна држава не е нова песна на Евровизија, туку протест против поседувањето возачки дозволи. Да, добро прочитавте. Луѓе излегуваат на улица за да го одбранат своето „суверено право“ да управуваат со тон и половина железо без да поминат ниту еден час обука, без да знаат што значи црвен триаголник и, очигледно, без трошка срам.

​Зошто да учиш кога можеш да протестираш?

​Целиот концепт е генијален во својата глупавост. Зошто некој би трошел време на предавања, полигони и градско возење, кога може едноставно да се качи во автомобилот и да се надева дека гравитацијата и среќата ќе завршат работа?

​Според оваа логика, предлагам веднаш да се организираат уште неколку протести за „правда“:

• ​Протест на „хирурзи“ на диво: Бараме право да оперираме слепо црево со кујнски нож. Дипломата е само лист хартија што ни ја ограничува креативноста!
• ​Протест на пилоти-аматери: Зошто ми е дозвола за летање? Јас ја знам „принципиелната“ насока – нагоре и право. Ако паднам, државата е виновна што ставила згради на мојот пат.
• ​Протест против гравитацијата: Бараме итно укинување на паѓањето кога скокаме од тераса. Тоа е дискриминација на луѓето кои сакаат да летаат, а немаат крилја.

​Возилото како „жртва“ на системот

​Најтрагикомичниот дел е лелекањето за одземените возила. „Ми ја зедоа колата затоа што немав дозвола!“. Па, друже, тоа не е казна, тоа е хуманитарна акција за спасување животи – твојот и мојот. Да му дозволиш на човек без дозвола да вози е исто како да му дадеш на дете набиен пиштол и да му кажеш: „Играј си, само внимавај на прозорците“.

​Живееме во општество каде што одговорноста стана „непознат поим“. Ако те фатат во прекршок, не велиш „згрешив“, туку организираш протест и бараш државата да ти се извини што те фатила.

​Ако им се исполни желбата на овие „борци за слобода“, предлагам следниот пат кога ќе возите, наместо појас, да облечете оклоп и да се прекрстите. Зашто во Апсурдистан, патот не е место за патување, туку арена за гладијатори каде што најсилното правило е: „Не ми треба закон, јас знам да возам!“

​Заклучок за денот: Ако знаењето е моќ, ние дефинитивно сме најнемоќната нација во светот. Но, барем сме гласни во тоа.

Read More

Анализата на пазарот на труд во 2026 година покажува дека сме во ера на „голема ротација“

 

Анализата на пазарот на труд во 2026 година покажува дека сме во ера на „голема ротација“, а не само на обично менување работи. Ако порано лојалноста се купуваше со сигурност, денес таа се „изнајмува“ преку постојан професионален развој и прилагодување на вештачката интелигенција (AI).

​Еве ги клучните столбови на моменталната состојба:

​1. Вештачката интелигенција како „филтер“ за лојалност

​Пазарот е поделен на два дела. Од една страна, компаниите ги автоматизираат рутинските позиции (администрација, корисничка поддршка, основно сметководство), што ги принудува вработените да се движат за да не станат „технолошки вишок“. Од друга страна, постои огромен недостиг на кадри кои знаат да работат со AI.

• ​Резултат: Вработените со нови вештини знаат дека нивната пазарна вредност расте за 30–50% ако сменат фирма, наместо да чекаат покачување во сегашната.

​2. Ефектот на Македонскиот пазар (2025/2026)

​Во Македонија, ситуацијата е специфична поради неколку фактори:

• ​Раст на платите под притисок: Просечната нето-плата веќе надмина 46.000 денари (крај на 2025), но реалната куповна моќ сè уште закрепнува од инфлацијата. Лојалноста паѓа кога вработениот гледа дека со самото преминување во друга фирма може веднаш да ја амортизира инфлацијата.
• ​Гладот за кадар: Поради емиграцијата и структурниот несклад на вештини, фирмите „крадат“ готови кадри едни од други. Ова создава средина каде вработените се постојано изложени на подобри понуди преку LinkedIn или Headhunting агенции.

​3. Психологијата на Gen Z и Миленијалците

​За новите генерации, 10 години во една фирма не е успех, туку ризик од стагнација.

• ​Founder-mindset: Сè повеќе млади професионалци се свртуваат кон "freelancing" или сопствени бизниси. Бројот на луѓе кои додаваат „Founder“ на својот профил е во огромен пораст.
• ​Вредности над плата: Ако фирмата нема јасна етичка позиција или флексибилен модел (хибридна работа), вработените заминуваат без многу размислување.

​Како изгледа „новата лојалност“?

​Денес, компаниите кои успеваат да ги задржат луѓето подолго (иако ретко до 10 години) го прават тоа преку нови стратегии:

Пазарот во 2026 година е пазар на вештини, а не на стаж. Лојалноста повеќе не е емотивна врска со брендот на компанијата, туку рационален договор: 

„Ќе останам додека мојот раст овде е побрз од мојот раст надвор.“ Штом таа вага ќе се накриви, вработениот си оди.

Read More

КИНЕСКА УРМА, кај нас позната и како Жижула (латински: Ziziphus jujuba), е вистинско „скриено богатство“ за нашите краишта

 

Македонија има речиси идеални услови за Кинеската Урма а еве и зошто:

​Зошто Жижулата е совршена за нашиот крај ?

1. ​Издржливост на температури: Жижулата е неверојатно „жилаво“ дрво. Може да издржи екстремни горештини во лето (над 40°C) и многу ниски температури во зима (дури до -25°C). Ова ја прави совршена за нашето поднебје каде зимите знаат да бидат остри, а летата пеколни.
2. ​Отпорност на суша: Како растение што потекнува од суви предели, таа нема потреба од многу вода кога еднаш ќе се зафати. Совршено би се вклопила во нашите  предели.
3. ​Цветање: Цвета многу подоцна од другите овошја (во јуни), што значи дека нема опасност од доцните пролетни мразови кои кај нас често ги уништуваат кајсиите или сливите.
4. ​Без прскање: Жижулата речиси и да нема природни непријатели (штетници) кај нас, па затоа можеш да ја одгледуваш како 100% органско овошје.

​Ако си Пчелар, ова ќе те воодушеви:

​Жижулата е медоносно растение! Нејзините цветови се ситни и жолти, но лачат многу нектар кој пчелите го обожаваат. Медот од жижула е исклучително ценет и во Кина се смета за еден од најквалитетните медицински медови.

​Каков е вкусот и зошто ја викаат „Кинеска урма“?

• ​Кога е свежа: Има вкус на крцкаво, слатко јаболко.
• ​Кога ќе отстои (или ќе се исуши): Кората малку се збрчкува, станува мека и потемнува. Тогаш вкусот и текстурата стануваат идентични со оние на вистинската урма – многу слатки и лепливи.

​Здравствени придобивки:

​Жижулата ја нарекуваат „овошје на бесмртноста“. Има 20 пати повеќе витамин Ц од цитрусите. Одлична е за смирување на нервниот систем, против несоница и за јакнење на крвта.

​Совети за садење во Македонија:

• ​Локација: Бара многу сонце. Не ја сади во сенка.
• ​Почва: Не е пребирлива, успева дури и на посна и карпеста почва.
• ​Сорти: Кај нас веќе може да се најдат калемени сорти (како Li или Lang) кои даваат многу поголеми плодови од дивите верзии.

Жижулата е како „тивок херој“ во градината – не бара ништо, а дава многу.

​

Еве уште неколку практични работи:

​1. Изгледот на дрвото

​Жижулата има многу специфичен, малку „цик-цак“ изглед на гранките и сјајни, темнозелени листови. Изгледа декоративно и малку егзотично. Повеќето сорти имаат мали трња, што може да биде и предност – потешко би ја брстеле животни.

​2. Раѓа брзо

​За разлика од некои овошја што се чекаат со години, калемената жижула може да даде плод уште во втората или третата година. Плодовите зреат кон крајот на Септември и во Октомври.

​3. Како се конзумира (Мала тајна за вкусот)

• ​Фаза „Јаболко“: Кога е жолто-зелена со кафеави дамки, таа е крцкава и сочна.
• ​Фаза „Урма“: Кога ќе стане целосно кафеава и малку ќе омекне, тогаш е најслатка.

​4. Ракија и Ликер од Жижула

​Бидејќи традицијата на печење ракија е силна, треба да се знае дека од жижула се прави феноменална ракија или може да се додаде во лозова ракија за да се направи ликер. Плодовите имаат толку многу шеќер што ферментацијата е одлична.

ЖИЖУЛА ВО МЕД

Сувите плодови од жижула се ставаат во тегла со багремов мед. Жижулата ја прима влагата од медот и станува како „бонбона“ полна со витамини, а медот добива овошна арома. Тоа е вистинска витаминска бомба.

Read More

 

Што е тоа „Медлика“ и зошто пчеларите ја чуваат како најголема тајна?

​Многумина од вас често ме прашуваат: „Зошто овој мед е толку темен?“ или „Дали е ова навистина мед или е нешто друго?“. Денес ќе ви ја откријам приказната за Медликата – најтемниот, најгустиот и според многумина, најлековитиот дар од пчелите.

​Не секој мед доаѓа од цветот!

​Навикнати сме пчелите да ги замислуваме како летаат од цвет на цвет и собираат нектар. Тоа е Цветниот мед (багрем, ливада). Но, Медликата (или Шумскиот мед) има сосема поинаков пат.

​Во жешките летни денови, кога сонцето ќе ги загрее шумите на Мариово и течението на Црна Река, се случува нешто магично. На листовите од дабот и буката се појавуваат слатки, светкави капки. Тоа не е роса, туку сок богат со минерали кои дрвото ги извлекло од длабочината на земјата. Пчелите го препознаваат овој „сок од дрвото“ и го собираат со истата љубов како и нектарот.

​По што се разликува Медликата?

1. ​Боја како ноќ: За разлика од златниот багрем, Медликата е темна, речиси црна или темнозелена. Колку е потемен медот, толку повеќе минерали (железо, магнезиум, калиум) содржи.
2. ​Вкус на шума: Не е само сладок. Во него ќе почувствувате ноти на карамела, дива смола и малку „димиран“ вкус на шумска свежина.
3. ​Кристализација (Шеќерење): Еве ја најголемата вистина – Медликата кристализира многу побавно и поинаку од цветниот мед. Кога ќе се стегне, таа станува како путер, ситна и фина. Тоа не е шеќер, тоа е природен печат за квалитет.

​Зошто е ова „Шампион меѓу медовите“?

​Медликата содржи до 10 пати повеќе минерални материи од цветниот мед. Таа е мелем за дишните патишта, крвната слика и имунитетот кога телото е изморено. Во Европа, овој мед е најскап и најценет, а ние го имаме тука, во срцето на Мариово.

​

Следниот пат кога ќе видите темен, густ мед кој почнал да се кристализира – не се сомневајте. Природата не прави совршени коцки шеќер, таа прави жив лек. Пробајте го со парче старо сирење или едноставно на врвот на лажичката – вкусот на шумата ќе ви каже сè.

Read More

Комбинацијата на сирење со мед

Комбинацијата на сирење со мед е класичен пример за она што го нарекуваме „совршен баланс“ во храната.

​Тука се среќаваат два спротивни света: соленото и масното од сирењето со слаткото и цветното од медот. Кога овие два вкуса ќе се спојат на јазикот, се случува вистинска магија.

​Еве зошто оваа комбинација е толку посебна и кои се најдобрите спојки:

​Зошто е толку вкусно?

​Нашите рецептори за вкус го обожаваат контрастот. Мастите од сирењето ја обложуваат устата, а киселината и шеќерот од медот го „пресекуваат“ тој масен вкус, правејќи го секој залак свеж и возбудлив.

​Најдобри комбинации за проба:

1. ​Старо овчо сирење + Темен шумски мед:
   • ​Силното, солено сирење бара моќен мед. Ова е класика во нашите краеви.
2. ​Козјо сирење + Мед од багрем:
   • ​Бидејќи козјото сирење има специфична острина, благиот и светол мед од багрем совршено го смирува.
3. ​Италијанска „Пармезан“ варијанта:
   • ​Пробај парче тврдо сирење (како Пармезан или Пашки кашкавал) со неколку капки мед и малку мелени ореви. Тоа е врвен десерт.
4. ​Рикота или Урда + Мед + Овошје:
   • ​Ова е полесна варијанта која може да биде и здрав појадок. Додај малку од мангото или крушата за кои зборувавме – ќе се воодушевиш!

​Здравствена придобивка (со мерка):

• ​Протеини + Енергија: Сирењето ти дава калциум и протеини, а медот дава брза енергија и ензими.
• ​Варење: Ако користиш домашно сирење (со добри бактерии) и природен мед, ова може да биде пријатно за стомакот (секако, во умерени количини бидејќи е калорично).

​Мал гурмански трик: Следен пат кога ќе јадеш сирење и мед, додај само еден мал прстофат црн бибер или неколку ливчиња свежа мајчина душичка (тимијан). Вкусот ќе отиде на сосема ново ниво!

Read More

Лојалноста е мит

 

Лојалноста е мит звучи сурово, но во денешниот економски пејзаж, тоа е повеќе реална стратегија за преживување отколку недостаток на карактер. Времето кога некој се вработуваше во млади години и се пензионираше со златен часовник од истата фирма е веќе минато.

​Еве зошто „магичната граница“ од 10 години стана вистинска реткост:

​1. Казна за лојалност (Loyalty Penalty)

​Ова е можеби најсилниот фактор. Статистиките покажуваат дека вработените кои менуваат работа на секои 2–3 години често остваруваат поголем скок во платата отколку оние кои чекаат годишно покачување во истата фирма. Буџетите за регрутирање нови кадри се речиси секогаш поголеми од буџетите за задржување на постоечките.

​2. Стаклен плафон и стагнација

​По десет години во иста средина, кривата на учење често станува рамна линија. Вработените чувствуваат дека:

• ​Ги совладале сите процеси и нема нов предизвик.
• ​Позициите над нив се зафатени од менаџери кои немаат намера да си одат.
• ​Нивните вештини стануваат застарени бидејќи не се изложени на нови технологии или методологии од други индустрии.

​3. Промена на психолошкиот договор

​Порано постоеше премолчен договор: „Ти дај ни ја својата младост и трудољубивост, ние ќе ти дадеме доживотна сигурност.“ Денес, компаниите лесно прават масовни отпуштања (layoffs) за да ги задоволат акционерите. Вработените го гледаат тоа и сфаќаат дека единствената вистинска сигурност е нивната пазарна вредност, а не името на фирмата во договорот.

​4. Потрага по подобра рамнотежа (Burnout)

​Десет години во иста култура може да доведе до заситеност или прегорување. Промената на работата често е најбрзиот начин за:

• ​Постигнување подобар баланс меѓу работата и приватниот живот.
• ​Промена на токсична работна средина која со години се таложела.
• ​Работа од далечина (Remote work) која сегашната фирма можеби не ја нуди.

​Што добиваат оние што си одат?

Лојалноста денес не е кон фирмата, туку кон сопствената кариера и семејство. Компаниите кои сакаат да ги задржат луѓето десет години мораат да понудат многу повеќе од „семејна атмосфера“ – мораат да понудат континуиран раст, пазарни плати и вистинска грижа за вработениот како индивидуа.

Read More

Финансиската слика на Европа е поделена на неколку зони

 

​Економската моќ е можеби најсилниот „невидлив“ двигател на животниот век. Таа не значи само повеќе пари во џебот, туку подобра исхрана, помалку физички исцрпувачка работа и пристап до врвна медицина.

Според најновите податоци за 2024 и 2025 година (од Еуростат, ГфК и ММФ), финансиската слика на Европа е поделена на неколку зони.

​1. Финансиски лидери (Највисоки примања)

​Во овие земји, просечните нето-плати (она што останува по даноци) се движат помеѓу 4.000 и 6.000 евра месечно.

​Швајцарија: Убедлив лидер со просечна нето-плата од околу 6.500 – 7.000 евра.

​Луксембург: Околу 4.500 – 5.000 евра.

​Исланд и Норвешка: Помеѓу 3.800 и 4.500 евра.

​Данска: Околу 4.000 евра.

​2. Европскиот „стандарден“ просек

​Овде спаѓаат големите економии на ЕУ каде платите се доволни за висок квалитет на живот, но трошоците се исто така високи.

​Германија: Околу 3.000 – 3.200 евра (нето).

​Франција: Околу 2.600 – 2.800 евра.

​Италија и Шпанија: Нешто пониски, помеѓу 1.800 и 2.300 евра.

​3. Куповна моќ (PPS): Реалната слика

​Номиналната плата не кажува сè. Куповната моќ (Purchasing Power Standard - PPS) ни кажува колку стоки и услуги всушност можете да купите со тие пари во вашата земја.

Каде е Македонија во оваа математика?

​Во 2024/2025 година, Македонија се наоѓа во долниот дел на европската листа, но со тренд на номинален раст на платите:

​Просечна нето-плата: Околу 41.000 - 43.000 денари (околу 670 - 700 евра).

​Куповна моќ: Иако цените кај нас се пониски од оние во Германија, соодносот на платата и потрошувачката кошничка е неповолен. Македонецот троши околу 40-50% од приходот само на храна и сметки, додека во Швајцарија тој процент е под 15%.

​Зошто ова влијае на животниот век?

1. ​Квалитет на храна: Помалата куповна моќ значи купување на поевтина, процесирана храна со повеќе шеќери и масти.
2. ​Здравствена заштита: Иако имаме државно здравство, луѓето со повисока куповна моќ можат да си дозволат приватни прегледи, подобри лекови и суплементи.
3. ​Стрес: Финансиската несигурност е еден од најголемите предизвикувачи на кортизол (хормон на стрес), кој директно ги оштетува срцето и крвните садови.

Read More