Skip to main content

ПРВИТЕ АНАРХИСТИ - Данокот е грабеж, царот е човек како и сите нас, а црквата е корумпирана фирма

 


Зошто секоја власт (од Византија до средновековна Србија и Бугарија) ги сметала за смртна закана.

​Богомилството не било само религија, туку радикален социјален проект кој го нападнал самиот „софтвер“ на средновековното општество — феудализмот.


 Економски отпор: Даноците се „зло“

​Во средниот век, селанецот бил сопственост на феудалецот. Морал да плаќа десеток на Црквата и тешки даноци на Царот. Богомилите проповедале дека:

Земјата е Божја, а не царска: Тие тврделе дека никој нема право да поседува земја и да наплаќа за неа.

Бојкот на десетокот: Бидејќи ја негирале Црквата како институција, тие директно ги повикувале луѓето да не ги даваат парите за изградба на раскошни манастири и за луксузот на владиците. Ова било удар во „паричникот“ на системот.

 Политичкиот нихилизам (Анархизам)

​Богомилите биле првите кои јавно ја оспориле теоријата дека „Царот е поставен од Бога“.

​Тие верувале дека секоја власт што се потпира на сила, оружје и судови е од овој свет (од Сатанаил).

​Преку нивното учење, тие го правеле авторитетот на владетелот неважен. Ако народот престане да верува во светоста на круната, владетелот ја губи моќта. Тоа е причината зошто Презвитер Козма пишува: „Тие ги учат своите да не се покоруваат на господарите... ги исмеваат старешините и ги навредуваат болјарите.“

 Социјална еднаквост и заедница (Комуна)

​Додека светот бил поделен на класи, богомилите живееле во братства.

Заеднички имот: Честопати ресурсите (храна, облека) биле делени меѓу членовите на заедницата.

Рамноправност на жената: Ова било шокантно за 10-ти и 11-ти век. Кај нив, жената не била „втора класа“, туку можела да биде духовен водач. Оваа еманципација го рушела патријархалниот поредок на кој се потпирала државата.

 Пацифизмот како воена саботажа

​Кога една империја е во постојана војна (како Византија или Бугарија), нејзината моќ зависи од бројот на војници. Богомилското учење дека „убивањето е најголем грев“ било директна саботажа на воената мобилизација.

​Ако цела една област (како Бабуна во Македонија) премине во богомилство, таа област станува „неупотреблива“ за војна. Ниту еден цар не можел да толерира поданици кои одбиваат да го бранат неговиот престол.


„Сликата на богомилите“ — зошто е искривена?

​Замисли го ова: Ако денес постои група која вели „не плаќајте даноци, политичарите не се легални, и не одете во војска“, државата би направила сè за да ги прогласи за „терористи“ или „луди секташи“. Истото го направиле и средновековните власти.

​Тие им ги припишувале најодвратните можни ритуали (како наводно јадење бебиња или оргии) токму за да го тргнат вниманието од нивната опасна порака за слобода и еднаквост.

​Нивното движење се ширело по трговските патишта. Каде и да оделе нивните идеи, се појавувал отпор кон феудалецот. Тоа е причината зошто во Франција, папата Инокентиј III организирал прва крстоносна војна против сопствени христијани (Катарите) — за да ја сопре социјалната зараза на еднаквоста.


Кога ќе го погледнеш механизмот на власта низ вековите, стратегијата е секогаш иста: ако не можеш да победиш една идеја со аргументи, прогласи ја за лудило или ѓаволштина.

​Размисли за ова: ако богомилите биле само група која проповеда дека „материјата е зло“, тие би биле безопасни пустиници кои живеат во пештери. Државата немаше да троши војски, пари и ресурси за да истреби луѓе кои само си шепотат за ангели.

​Но, ако тие биле луѓе кои велат: „Данокот е грабеж, царот е човек како и сите нас, а црквата е корумпирана фирма“ — тогаш тие се смртна закана.

Зошто „Тајната книга“ е совршено „кукавичко јајце“?

​Постојат неколку индиции дека таа верзија на нивната филозофија била намерно потенцирана или изобличена:

Дискредитација на движењето: Ако ги претставиш како луѓе кои веруваат дека „раѓањето деца е ѓаволска работа“ (како што пишува во некои верзии на нивното учење), ти автоматски ги свртуваш обичните мајки и татковци против нив. Кој би поддржал движење кое е „против животот“? Тоа е класична црна пропаганда.

Префрлање на теренот: Наместо да се дебатира за тоа зошто црквата има огромни имоти додека народот гладува (социјална тема), инквизицијата ги принудувала да дебатираат за тоа „од каде дошол Сатанаил“ (апстрактна тема). Со тоа, нивната револуционерна острица била затапена.

Сокривање на успехот: Ако признаеш дека богомилите создале праведно општество (како во некои делови на Босна), им даваш пример на другите. Ако кажеш дека биле „чудна секта со бизарни ритуали“, ги изолираш.

Како изгледале „вистинските“ богомили?

​Ако ја тргнеме таа наметната „магија“ и мистицизам, веројатно добиваме слика на:

  1. Просветители: Луѓе кои биле писмени и кои барале знаењето да биде достапно за сите, а не само за елитата.
  2. Пацифисти: Луѓе кои виделе премногу војни и крв, па решиле дека насилството не може да биде свето.
  3. Рани анрхисти: Заедници каде солидарноста била поважна од профитот.
  4. Парадоксот на прогонот: Најголемиот доказ дека биле „опасни“ поради својата добрина и разум, а не поради некакво „лудило“, е фактот што движењето траело цели 500 години. Ниту една „луда секта“ не преживува пет века под постојан оган ако нема длабока, рационална и привлечна порака за обичниот човек.


    ​Денес, кога го користиме изразот „Бабуни“ или кога слушаме за нив, ние всушност го слушаме ехото на византиските судови. Вистинскиот глас на богомилите е закопан под пепелта на нивните запалени книги.

Comments

Прочитај повеќе

Скриениот код на Балканот (де-романизација на Балканот)

  Зошто ДНК тестовите ве лажат за Александар Велики? ​ Сигурно барем еднаш, додека сте скролале низ социјалните мрежи, ви излегла реклама за некоја од оние модерни компании за ДНК тестирање. Ветувањето е примамливо: „Испратете ни примерок од вашата плунка, платете 100 евра и дознајте дали во вашите вени тече крвта на Александар Велики или Филип Втори!“ ​Звучи фантастично, нели? Готови сте да ги извадите парите, убедени дека науката конечно ја решила најголемата балканска мистерија. ​Но, пред да го направите тоа, имам една лоша и една фасцинантна вест за вас. Лошата вест е дека тие реклами безобразно ве лажат. Фасцинантната вест е дека вистинската наука всушност откри нешто многу поинтересно во кралските гробници. ​Ајде да ги тргнеме митовите настрана и да погледнеме што навистина вели генетиката до денес, во 2026 година. ​Проблемот со „пепелта“ на Филип Втори ​Кога археолозите го открија спектакуларниот кралски комплекс во Вергина (древната Ајга), светот занеме. Златни ларнак...

Никита од Драговитија

Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. ​Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. ​Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) ​Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). ​За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. ​ Носител на „радикалниот дуализам“ ​Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...

Опсадата на Антиохија (1097–1098)

Опсадата на Антиохија била еден од најтешките и најсуровите моменти во Првата крстоносна војна. Таа се одвивала во две фази: ​ Крстоносците го опседнуваат градот: Од октомври 1097 до јуни 1098 година, крстоносците гладувале и страдале пред ѕидините на Антиохија. Градот конечно паднал во нивни раце благодарение на предавство одвнатре (ерменски стражар по име Фируз му отворил капија на Боемунд од Таранто). ​ Крстоносците стануваат опседнати: Само неколку дена по влегувањето во градот, пристигнала огромна муслиманска војска предводена од Кербога , атабегот на Мосул. Сега крстоносците биле тие кои биле заробени и опколени внатре во градот, без храна и со многу низок морал. ​Битката и „Чудото“ со Светото Копје ​Пресвртот се случил поради психолошки и религиозен поттик. Еден сиромашен монах, Петар Вартоломеј, тврдел дека имал визија во која Свети Андреј му открил каде е закопано Светото Копје (копјето со кое бил прободен Исус на крстот). ​По кратко копање во катедралата во Антиохиј...

​Како „Првиот ден“ стана „Последен ден“

  Константин Велики (Константин I), кој во 321 година од нашата ера го донел историскиот декрет со кој неделата ја прогласил за официјален ден за одмор во Римската Империја. ​Иако денес ова го гледаме како чисто христијански чин, вистината зад неговата одлука е фасцинантна мешавина од политичка прагматичност, верски синкретизам (мешање) и брилијантна стратегија за обединување на империјата. ​Еве како се случило тоа, што го поттикнало и какви биле реакциите. ​ Зошто токму недела и зошто тогаш? ​Константин бил врховен владетел на империја која била длабоко поделена. Христијанството брзо растело, но паганството сè уште било доминантна сила, особено меѓу војската и елитата. Константин морал да најде начин да ги задоволи двете страни без да предизвика граѓанска војна. ​ Кодот на „Непобедливото Сонце“ (Sol Invictus): Во декретот од 321 година, Константин всушност не ја нарекува неделата „ден Господов“, туку „Вредниот ден на Сонцето“ ( dies Solis ). Паганите во империјата го обож...

Моќта на навиките

Како мали промени го менуваат животот Моќта на секојдневните рутини Сите ние имаме навики. Некои се добри, некои се лоши, а повеќето од нив извршуваме автоматски, без никаква свесна мисла. Сепак, токму овие мали, повторливи дејства го обликуваат нашиот живот повеќе од сè друго. Дали некогаш сте се запрашале зошто некои луѓе постојано напредуваат, додека други остануваат заглавени на исто место? Одговорот често не лежи во големите, драматични одлуки, туку во ситните навики што ги практикуваат секој ден. Моќта на навиките е една од најпотценетите сили во човечкиот живот, а разбирањето како функционираат може да биде клучот кон трансформација која трае цел живот. Навиките се како невидливи нишки што го ткаат нашето секојдневие. Тие се основата врз која се гради секој успех, но и секој неуспех. Кога стануваме наутро и првото нешто што го правиме е да го провериме телефонот, тоа е навика. Кога одлучуваме да одиме на прошетка наместо да гледаме телевизија, тоа е исто така навика. Разликата п...