Skip to main content

Тектонската слика на Европа - ризици од земјотреси


Тектонската слика на Европа е многу разновидна – додека северниот и централниот дел на континентот се релативно стабилни, јужниот дел е вистинско „бојно поле“ на тектонски плочи.

​Еве ги клучните раседни зони и граници во Европа:

​1. Јужна Европа (Медитеранскиот појас)

​Ова е најактивниот дел на Европа поради директниот контакт помеѓу Африканската и Евроазиската плоча.

Анадолски расед (Турција): Еден од најопасните во светот. Се протега низ цела Турција и ја одвојува Анадолската микроплоча од Евроазија. Тој е директно одговорен за катастрофалните земјотреси во овој регион.

Егејски и Јонски расед: Се наоѓаат во Грција и околу Италија. Овде африканското дно се подвлекува под Европа, создавајќи ги вулканите Етна, Везув и Санторини.

Раседите на Апенините: Италија е буквално испресечена со раседи кои се протегаат по должината на планините, предизвикувајќи чести земјотреси во централниот дел на земјата.

​2. Исланд (Средноатлантски гребен)

​Исланд е уникатен бидејќи лежи точно на линијата каде што Северноамериканската и Евроазиската плоча се оддалечуваат една од друга.

​Низ средината на островот минува огромен систем на раседи кои буквално го шират островот за неколку сантиметри годишно. Ова предизвикува постојан вулканизам.

​3. Раседот на Рајна (Rhine Graben)

​Ова е еден од ретките активни системи во срцето на Европа. Се протега помеѓу Германија и Франција (долината на реката Рајна).

​Иако не е толку активен како медитеранските раседи, тој претставува зона каде континентот полека се обидува да се „распука“.

​4. Трансевропската шил зона (Teisseyre-Tornquist Line)

​Ова е една од најголемите геолошки граници во Европа. Се протега од Скандинавија, низ Полска, па сè до Црното Море.

​Таа ги одвојува старата, цврста и дебела кора на Источна Европа од помладата и потенка кора на Западна Европа.

​5. Северноатлантски раседи

​Околу Велика Британија и Норвешка постојат стари раседи кои денес се главно неактивни, но се клучни за наоѓалиштата на нафта и гас во Северното Море.Тектонската слика на Европа е многу разновидна – додека северниот и централниот дел на континентот се релативно стабилни, јужниот дел е вистинско „бојно поле“ на тектонски плочи.

​Еве ги клучните раседни зони и граници во Европа:


​Поради овие поместувања, Европа не е статична. Југот постојано се „гужва“ и издигнува планини (Алпи, Пиринеи, Балканиди), додека северот е постабилен но подложен на многу бавни движења.

Comments

Прочитај повеќе

Келешот и 100 души под чергата

​Во старо време, во времето кога уште шеташе голема војска низ земјата, живееше еден кутар Келеш. Ниту куќа имаше, ниту стока, а за мрзлив – по мрзлив од него немаше. Цел ден ќе си лежеше под сенка, ќе си фаќаше сеир и ќе чекаше некој нешто да му даде. ​Еден ден, некако се докопа до едно грне со мармалад. Си лапна слатко, си ги излижа прстите, па си легна да прилегне под тремот. Арно ама, мирисот на благиот мармалад донесе цел рој муви. Му зуеја над глава, му лазеа по носот, сè додека на Келешот не му пукна филмот. Зема еден партал, замавна со раката низ воздухот и – трас! – мавна право по мармаладот каде што беа собрани мувите. ​Се разбуди Келешот, погледна што направил и почна да ги брои со прстот: – Една, две, три, четири... дваесет и девет, триесет... ​Понатаму кутриот не знаеше да брои. Му се заплетка јазикот, па за да не се мачи, од триесет скокна директно на сто: – ...иии, сто! Сто души со еден удар отепав! – викна Келешот на цел глас, фалејќи се сам пред себе. ​Во тој м...

Скриениот код на Балканот (де-романизација на Балканот)

  Зошто ДНК тестовите ве лажат за Александар Велики? ​ Сигурно барем еднаш, додека сте скролале низ социјалните мрежи, ви излегла реклама за некоја од оние модерни компании за ДНК тестирање. Ветувањето е примамливо: „Испратете ни примерок од вашата плунка, платете 100 евра и дознајте дали во вашите вени тече крвта на Александар Велики или Филип Втори!“ ​Звучи фантастично, нели? Готови сте да ги извадите парите, убедени дека науката конечно ја решила најголемата балканска мистерија. ​Но, пред да го направите тоа, имам една лоша и една фасцинантна вест за вас. Лошата вест е дека тие реклами безобразно ве лажат. Фасцинантната вест е дека вистинската наука всушност откри нешто многу поинтересно во кралските гробници. ​Ајде да ги тргнеме митовите настрана и да погледнеме што навистина вели генетиката до денес, во 2026 година. ​Проблемот со „пепелта“ на Филип Втори ​Кога археолозите го открија спектакуларниот кралски комплекс во Вергина (древната Ајга), светот занеме. Златни ларнак...

Никита од Драговитија

Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. ​Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. ​Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) ​Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). ​За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. ​ Носител на „радикалниот дуализам“ ​Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...

Опсадата на Антиохија (1097–1098)

Опсадата на Антиохија била еден од најтешките и најсуровите моменти во Првата крстоносна војна. Таа се одвивала во две фази: ​ Крстоносците го опседнуваат градот: Од октомври 1097 до јуни 1098 година, крстоносците гладувале и страдале пред ѕидините на Антиохија. Градот конечно паднал во нивни раце благодарение на предавство одвнатре (ерменски стражар по име Фируз му отворил капија на Боемунд од Таранто). ​ Крстоносците стануваат опседнати: Само неколку дена по влегувањето во градот, пристигнала огромна муслиманска војска предводена од Кербога , атабегот на Мосул. Сега крстоносците биле тие кои биле заробени и опколени внатре во градот, без храна и со многу низок морал. ​Битката и „Чудото“ со Светото Копје ​Пресвртот се случил поради психолошки и религиозен поттик. Еден сиромашен монах, Петар Вартоломеј, тврдел дека имал визија во која Свети Андреј му открил каде е закопано Светото Копје (копјето со кое бил прободен Исус на крстот). ​По кратко копање во катедралата во Антиохиј...

​Како „Првиот ден“ стана „Последен ден“

  Константин Велики (Константин I), кој во 321 година од нашата ера го донел историскиот декрет со кој неделата ја прогласил за официјален ден за одмор во Римската Империја. ​Иако денес ова го гледаме како чисто христијански чин, вистината зад неговата одлука е фасцинантна мешавина од политичка прагматичност, верски синкретизам (мешање) и брилијантна стратегија за обединување на империјата. ​Еве како се случило тоа, што го поттикнало и какви биле реакциите. ​ Зошто токму недела и зошто тогаш? ​Константин бил врховен владетел на империја која била длабоко поделена. Христијанството брзо растело, но паганството сè уште било доминантна сила, особено меѓу војската и елитата. Константин морал да најде начин да ги задоволи двете страни без да предизвика граѓанска војна. ​ Кодот на „Непобедливото Сонце“ (Sol Invictus): Во декретот од 321 година, Константин всушност не ја нарекува неделата „ден Господов“, туку „Вредниот ден на Сонцето“ ( dies Solis ). Паганите во империјата го обож...