Магаре јава, магаре бара: Парадоксот на „некористењето“ вештачка интелигенција

Тоа е хумористична карикатура која прикажува средовечен човек со малку збунет, но сериозен израз на лицето, удобно сместен на самар врз магаре. Тој е целосно задлабочен во својот паметен телефон, со палците кои брзо „типкаат“ по екранот. Од телефонот излегуваат мали хумористични облачиња со текст кои велат: „Јас не користам вештачка интелигенција!“ и „Објавувам дека не ми треба технологија!“. Околу телефонот се појавуваат лебдечки, светлечки икони кои ја претставуваат „скриената“ AI: мали роботи со натписи „AUTOCORRECT“, „GOOGLE SEARCH“, „PORTRAIT CAMERA“ и „AI PREDICTIONS“, сите поврзани со тенки лини на бинарен код (0, 1). Самата магарешка опрема (самар) не е обична; на неа има дискретни, но видливи ознаки кои изгледаат како микрочипови и електрични кола, а на колкот на магарето има дури и стилизиран заштитен знак: „AI-Powered Burro“. Магарето има циничен и малку уморен поглед, како да го гледа човекот и си мисли: „Па, каде ме бараш, еве ме под тебе“. Позадината е рурален, ридски македонски предел, но во неа се вклопени и „еволутивните фази“ на AI што ги спомнавме: едно старо механичко тркало што се тркала по патот (со видливи запченици), и стар дигитален часовник на пошта (со електрични кола). Атмосферата е комична, со силни линии, топли бои и многу изразени детали.

Магаре јава, магаре бара: Парадоксот на „некористењето“ вештачка интелигенција

Во последно време сè почесто слушаме една чудна гордост кај луѓето кои со полна уста тврдат: „Јас не користам вештачка интелигенција (AI)“. Додека го изговараат тоа, во џебот им вибрира паметен телефон, во раката држат дигитален клуч од автомобил, а на зглобот носат часовник што им го мери пулсот.

Оваа ситуација неодоливо потсетува на старата македонска поговорка: „Магаре јава, магаре бара“.

Вештачката памет не никна на дрво

Мораме да расчистиме една работа – ништо од она што го користиме денес не е „природно“. Тркалото не расте на дрво. Тоа е вештачки објект, чија форма е всушност неговата прва „програма“. Тркалото е програмирано со својата геометрија постојано да го победува триењето.

Ако одиме чекор понатаму, секој електричен прекинувач во вашиот дом е првата еволутивна фаза на вештачката интелигенција. Тоа е делегирана логика. Вие не мора да стоите и да ги спојувате жиците со раце; прекинувачот „знае“ што треба да прави. Тоа е неговиот софтвер, втиснат во металот и пластиката.

Отпорот е залуден (буквално, според Омовиот закон)

Кога луѓето пружаат отпор кон новата технологија, тие всушност ја применуваат математичката формула за електричен отпор:

I=U/R

Напонот (U) е притисокот на напредокот – тој е незапирлив.
Отпорот (R) е човечкото его и стравот од непознатото.
Струјата (I) е реалниот проток на придобивките.

Колку повеќе се инаетите (R), толку помалку корисна енергија (I) поминува низ вас. Вие не го запирате напредокот, само се самоисклучувате од мрежата.

Каде се крие „Магарето“?

Оние кои тврдат дека не користат AI, всушност ја јаваат секоја секунда:

Во камерата: Кога телефонот ви го разубавува ликот (Portrait mode), тоа е AI.
Во тастатурата: Кога ви ги поправа печатните грешки (Autocorrect), тоа е AI.
Во пребарувачот: Кога Google ви го погодува прашањето пред да го допишете, тоа е AI.

Да тврдиш дека не користиш вештачка интелигенција во 2026 година е исто како да пливаш во океан и да тврдиш дека не користиш вода.

Машините не се тука да нè заменат, туку да бидат наша екстензија. Тие ги заменуваат нашите физички, а сега и ментални рутински активности, но тоа не значи дека ние треба да престанеме да бидеме активни. Напротив, технологијата ни овозможува да престанеме да бидеме „магариња за товар“ и да почнеме да бидеме креатори.

Следниот пат кога ќе слушнете некој како вели дека не користи вештачка интелигенција, само насмејте се. Тој веќе го јава магарето, само уште не го погледнал самарот.

Comments

Прочитај повеќе

Келешот и 100 души под чергата

Во старо време, во времето кога уште шеташе голема војска низ земјата, живееше еден кутар Келеш. Ниту куќа имаше, ниту стока, а за мрзлив – по мрзлив од него немаше. Цел ден ќе си лежеше под сенка, ќе си фаќаше сеир и ќе чекаше некој нешто да му даде. Еден ден, некако се докопа до едно грне со мармалад. Си лапна слатко, си ги излижа прстите, па си легна да прилегне под тремот. Арно ама, мирисот на благиот мармалад донесе цел рој муви. Му зуеја над глава, му лазеа по носот, сè додека на Келешот не му пукна филмот. Зема еден партал, замавна со раката низ воздухот и – трас! – мавна право по мармаладот каде што беа собрани мувите. Се разбуди Келешот, погледна што направил и почна да ги брои со прстот: – Една, две, три, четири... дваесет и девет, триесет... Понатаму кутриот не знаеше да брои. Му се заплетка јазикот, па за да не се мачи, од триесет скокна директно на сто: – ...иии, сто! Сто души со еден удар отепав! – викна Келешот на цел глас, фалејќи се сам пред себе. Во тој м...

Прочитајте повеќе »

Скриениот код на Балканот (де-романизација на Балканот)

Зошто ДНК тестовите ве лажат за Александар Велики? Сигурно барем еднаш, додека сте скролале низ социјалните мрежи, ви излегла реклама за некоја од оние модерни компании за ДНК тестирање. Ветувањето е примамливо: „Испратете ни примерок од вашата плунка, платете 100 евра и дознајте дали во вашите вени тече крвта на Александар Велики или Филип Втори!“ Звучи фантастично, нели? Готови сте да ги извадите парите, убедени дека науката конечно ја решила најголемата балканска мистерија. Но, пред да го направите тоа, имам една лоша и една фасцинантна вест за вас. Лошата вест е дека тие реклами безобразно ве лажат. Фасцинантната вест е дека вистинската наука всушност откри нешто многу поинтересно во кралските гробници. Ајде да ги тргнеме митовите настрана и да погледнеме што навистина вели генетиката до денес, во 2026 година. Проблемот со „пепелта“ на Филип Втори Кога археолозите го открија спектакуларниот кралски комплекс во Вергина (древната Ајга), светот занеме. Златни ларнак...

Прочитајте повеќе »

Никита од Драговитија

Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. Носител на „радикалниот дуализам“ Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...

Прочитајте повеќе »

Опсадата на Антиохија (1097–1098)

Опсадата на Антиохија била еден од најтешките и најсуровите моменти во Првата крстоносна војна. Таа се одвивала во две фази: Крстоносците го опседнуваат градот: Од октомври 1097 до јуни 1098 година, крстоносците гладувале и страдале пред ѕидините на Антиохија. Градот конечно паднал во нивни раце благодарение на предавство одвнатре (ерменски стражар по име Фируз му отворил капија на Боемунд од Таранто). Крстоносците стануваат опседнати: Само неколку дена по влегувањето во градот, пристигнала огромна муслиманска војска предводена од Кербога , атабегот на Мосул. Сега крстоносците биле тие кои биле заробени и опколени внатре во градот, без храна и со многу низок морал. Битката и „Чудото“ со Светото Копје Пресвртот се случил поради психолошки и религиозен поттик. Еден сиромашен монах, Петар Вартоломеј, тврдел дека имал визија во која Свети Андреј му открил каде е закопано Светото Копје (копјето со кое бил прободен Исус на крстот). По кратко копање во катедралата во Антиохиј...

Прочитајте повеќе »

Како „Првиот ден“ стана „Последен ден“

Константин Велики (Константин I), кој во 321 година од нашата ера го донел историскиот декрет со кој неделата ја прогласил за официјален ден за одмор во Римската Империја. Иако денес ова го гледаме како чисто христијански чин, вистината зад неговата одлука е фасцинантна мешавина од политичка прагматичност, верски синкретизам (мешање) и брилијантна стратегија за обединување на империјата. Еве како се случило тоа, што го поттикнало и какви биле реакциите. Зошто токму недела и зошто тогаш? Константин бил врховен владетел на империја која била длабоко поделена. Христијанството брзо растело, но паганството сè уште било доминантна сила, особено меѓу војската и елитата. Константин морал да најде начин да ги задоволи двете страни без да предизвика граѓанска војна. Кодот на „Непобедливото Сонце“ (Sol Invictus): Во декретот од 321 година, Константин всушност не ја нарекува неделата „ден Господов“, туку „Вредниот ден на Сонцето“ ( dies Solis ). Паганите во империјата го обож...

Прочитајте повеќе »

makgrom

Search This Blog