Економската моќ е можеби најсилниот „невидлив“ двигател на животниот век. Таа не значи само повеќе пари во џебот, туку подобра исхрана, помалку физички исцрпувачка работа и пристап до врвна медицина.
Според најновите податоци за 2024 и 2025 година (од Еуростат, ГфК и ММФ), финансиската слика на Европа е поделена на неколку зони.
1. Финансиски лидери (Највисоки примања)
Во овие земји, просечните нето-плати (она што останува по даноци) се движат помеѓу 4.000 и 6.000 евра месечно.
Швајцарија: Убедлив лидер со просечна нето-плата од околу 6.500 – 7.000 евра.
Луксембург: Околу 4.500 – 5.000 евра.
Исланд и Норвешка: Помеѓу 3.800 и 4.500 евра.
Данска: Околу 4.000 евра.
2. Европскиот „стандарден“ просек
Овде спаѓаат големите економии на ЕУ каде платите се доволни за висок квалитет на живот, но трошоците се исто така високи.
Германија: Околу 3.000 – 3.200 евра (нето).
Франција: Околу 2.600 – 2.800 евра.
Италија и Шпанија: Нешто пониски, помеѓу 1.800 и 2.300 евра.
3. Куповна моќ (PPS): Реалната слика
Номиналната плата не кажува сè. Куповната моќ (Purchasing Power Standard - PPS) ни кажува колку стоки и услуги всушност можете да купите со тие пари во вашата земја.
Каде е Македонија во оваа математика?
Во 2024/2025 година, Македонија се наоѓа во долниот дел на европската листа, но со тренд на номинален раст на платите:
Просечна нето-плата: Околу 41.000 - 43.000 денари (околу 670 - 700 евра).
Куповна моќ: Иако цените кај нас се пониски од оние во Германија, соодносот на платата и потрошувачката кошничка е неповолен. Македонецот троши околу 40-50% од приходот само на храна и сметки, додека во Швајцарија тој процент е под 15%.
Зошто ова влијае на животниот век?
- Квалитет на храна: Помалата куповна моќ значи купување на поевтина, процесирана храна со повеќе шеќери и масти.
- Здравствена заштита: Иако имаме државно здравство, луѓето со повисока куповна моќ можат да си дозволат приватни прегледи, подобри лекови и суплементи.
- Стрес: Финансиската несигурност е еден од најголемите предизвикувачи на кортизол (хормон на стрес), кој директно ги оштетува срцето и крвните садови.
0 Коментари:
Post a Comment