Шпански суверени територии во Северна Африка

August 01, 2026

Шпанија има 11 територии во и околу Африка (официјално познати како Plazas de soberanía или шпански суверени територии во Северна Африка).

Овие територии се поделени во две главни категории: автономни градови и мали суверени поседи (главно острови и карпи покрај брегот на Мароко).

Автономни градови (2)

Ова се двете најголеми и најнаселени шпански енклави директно на северноафриканскиот брег, кои граничат со Мароко:

Сеута (Ceuta)
Мелиља (Melilla)

Мали суверени поседи / Plazas menores (9)

Ова се главно ненаселени острови, карпи и мали полустрови под директна управа на шпанската централна влада и воена контрола:

Партијата острови Алхусемас (Islas Alhucemas) – вкупно 3 острови:
- Пењон де Алхусемас (Peñón de Alhucemas)
- Исла де Тиера (Isla de Tierra)
- Исла де Мато (Isla de Mar)
Островите Чафаринас (Islas Chafarinas) – вкупно 3 острови:
- Исла дел Конгресо (Isla del Congreso)
- Исла Изабел II (Isla Isabel II)
- Исла дел Реј (Isla del Rey)
Пењон де Велез де ла Гомера (Peñón de Vélez de la Gomera) – карпест полуостров (поранешен остров) кој ја содржи најкратката копнена граница во светот со Мароко (долга само околу 85 метри).
Островот Алборан (Isla de Alborán) и карпата Ислоте де ла Енубе (Islote de la Nube) – се наоѓаат во Алборанското Море, меѓу брегот на Андалузија и Африка.
Забелешка: Шпанија ги поседува и Канарските Острови, кои геологски и географски му припаѓаат на африканскиот континент, но административно се интегрирани како една од 17-те рамноправни автономни покраини на Шпанија (исто како и градовите Сеута и Мелиља).

Секој од овие региони, дури и најмалите карпи, има фасцинантна историја исполнета со гусарски напади, кралски сојузи, воени лукавства и дипломатски надмудрувања. Шпанскиот престол ги освојувал овие точки во текот на неколку векови, главно како стратегиски утврдувања (пресидиос) за заштита од берберските пирати и Османлиското Царство.

Еве ги приказните зад најинтересните меѓу нив:

1. Мелиља (1497): Првото утврдување

По падот на Гранада во 1492 година и завршувањето на Реконкистата во Шпанија, шпанската круна сакала да ја заштити својата јужна брег од гусари.

Во 1497 година, воената експедиција предводена од Педро де Естопињан (во служба на Војводата од Медина Сидонија) стигнала до Мелиља. Градот бил речиси напуштен и уништен од претходни борби меѓу локалните берберски династии. Шпанците зазеле утврдувањето без речиси никаков отпор и веднаш почнале да ги обновуваат ѕидините, користејќи градежен материјал донесен со бродови.

2. Сеута (1415 / 1640): Од португалски до шпански раце

Приказната за Сеута е единствена затоа што таа оригинално била заземена од Португалија.

Во 1415 година, португалскиот крал Жоао I го освоил градот.
Во 1580 година, Шпанија и Португалија се обединиле под иста круна (Ибериска Унија).
Кога Португалија ја вратила својата независност во 1640 година, граѓаните на Сеута – кои во меѓувреме станале доминантно шпански по состав и трговски врски – решиле да останат верни на шпанскиот крал Филип IV. Во 1668 година, со Договорот од Лисабон, Португалија и официјално ѝ ја отстапила Сеута на Шпанија.

3. Пењон де Велез де ла Гомера (1508/1564): Од пиратско гнездо до полуoстров

Оваа карпа била познато абелиште за берберските пирати кои напаѓале шпански и италијански бродови.

Во 1508 година, Педро Наваро го зазел островот за Шпанија. Меѓутоа, во 1522 година, локалното население успеало да го поврати, а сите шпански војници биле убиени.
Во 1564 година, по наредба на кралот Филип II, Гарсија де Толедо повторно го освоил островот со флота од речиси 100 бродови.
Интересен пресврт: До 1934 година ова било остров. Но, по силна олуја во 1934 година, морските струи натрупале песок меѓу островот и мароканскиот брег, создавајќи тесен песочен промин. Така, Велез де ла Гомера преку ноќ постана полуостров, создавајќи ја најкратката копнена граница во светот (околу 85 метри).

4. Острови Алхусема (1559/1673): Подарок за одбрана

Приказната за овие три мали острови е резултат на дипломатија:

Во 1559 година, султанот од династијата Саади му ги понудил островите на шпанскиот крал Филип II во замена за воена помош и заштита од Османлиите, кои напредувале од Алжир. Сепак, постојаната шпанска воена гарнизона била воспоставена дури во 1673 година од страна на принцот де Монтесакaрчо, кој ги утврдил карпите за да ги спречи корсарите да ја користат заштитената банда како пристаниште.

5. Острови Чафаринас (1848): Трка со Времето

Овие острови станале дел од Шпанија релативно доцна, во средината на 19 век, преку вистинска „драма на море“.

Во 1848 година, француските сили во Алжир планирале да ги окупираат Чафаринас. Шпанската разузнавачка служба дознала за овој план, па генералот Серaно итно испратил експедиција од Малага. Шпанските бродови пристигнале на островите само неколку часа пред француската флота, го подигнале шпанското знаме и го прогласиле суверенитетот. Кога Французите пристигнале, можеле само да ја прифатат завршената работа.

6. Островот Алборан: Легендата за Пиратот Ал Борани

Островот кој се наоѓа на половина пат меѓу Африка и Шпанија го добил името по тунискиот пират Мустафа бен Јусуф, познат како Ел Борани („Олуја“). Тој го користел островот како тајна база за напад на трговски бродови.

Во 1540 година, се одвивала познатата Битка кај Алборан, каде шпанската галиска флота предводена од Бернардино де Мендоза целосно ја уништила пиратската флота на Ал Борани. Оттогаш, островот преминал под контрола на Шпанија и со векови служел како набљудувачница за движењето на бродовите во Гибралтарскиот Проток.

Барај

makgrom