Присуството на пороците во Источна Европа (вклучувајќи го и Балканот) не е само прашање на лоша навика

 Присуството на пороците во Источна Европа (вклучувајќи го и Балканот) не е само прашање на „лоша навика“, туку е длабоко вкоренето во историјата, економијата и самата култура на живеење.

​Еве ги клучните причини зошто цигарите и алкохолот се толку доминантни во овој регион:

​

1. Социјално прифатливо однесување (Културолошки код)

​Во Источна Европа, алкохолот и тутунот не се гледаат само како пороци, туку како алатки за социјализација:

​Ритуали: Ракијата или вотката се „лек“ за сè – од настинка до скршено срце. Пиењето е централен дел од секоја прослава, но и од секое тагување.

Нормализација: Пушењето во затворени простории или со кафе е толку вкоренето, што честопати се смета за „основно право“, а не за штетна навика.

​
2. „Механизам за справување“ со стрес и транзиција

​Источна Европа помина низ турбулентни периоди — падот на комунизмот, војни, економски кризи и несигурност.

​Ескепизам: Кога луѓето се соочуваат со висока невработеност или низок животен стандард, алкохолот и цигарите стануваат најевтин и најбрз начин за краткотрајно бегство од реалноста и стресот.

Трансгенерациска траума: Овие навики често се пренесуваат од колено на колено како прифатлив модел на однесување во тешки времиња.

​

3. Економска достапност

​Иако цените растат, пороците во овој регион се сè уште релативно евтини во споредба со Западна Европа:

Ниски акцизи: Државите честопати се двоумат драстично да ги покачат цените на цигарите и алкохолот бидејќи тоа е социјално чувствителна тема.

Домашно производство: Речиси секое семејство на Балканот или во Источна Европа има „свој човек“ за домашна ракија или вино, што го прави алкохолот лесно достапен и надвор од продавниците.

​

4. Послаба контрола и закони

​Иако законите на хартија постојат, нивната примена е често слаба:

Забрана за пушење: Во многу земји од регионот (вклучувајќи ја и Македонија), забраната за пушење во јавни простории често се крши или се заобиколува со импровизирани тераси.

​Маркетинг и достапност: Продажбата на алкохол и тутун на малолетници, иако забранета, во пракса се контролира многу помалку отколку во скандинавските земји.

​

5. Недостаток на алтернативи за рекреација

​Во побогатите општества, луѓето трошат повеќе време и пари на фитнес, патувања и хобија. Во многу делови на Источна Европа, особено во помалите места:

​Кафулето/Биртијата е единствениот центар за социјален живот. Ако единственото место за дружење е кафулето, природно е дека таму ќе се пуши и пие.

​Накратко: Пороците во Источна Европа се производ на „сиромаштијата на духот и џебот“, комбинирана со вековни традиции каде чашката и цигарата се сметаат за единствени верни пријатели во тешки времиња.