Skip to main content

Психологија на Стравопочитта (Awe)

 

Психологија на Стравопочитта (Awe)

​Стравопочитта е емоцијата која најмногу се приближува до она што го чувствуваат астронаутите. Таа се дефинира како чувство на восхит помешан со малку страв или понизност пред нешто што е толку големо што не можеме веднаш да го разбереме.


​Како функционира овој ефект?

​Кога стоите на работ на огромен кањон или гледате во Млечниот пат на планински врв, се случуваат две клучни работи:

  • Перцепција на огромност: Вашиот визуелен систем прима информација за простор кој е надвор од вашите вообичаени размери (градови, соби, улици).
  • Потреба за акомодација: Вашиот мозок буквално „закочува“ за момент. Старите начини на размислување не се доволни за да го процесираат тоа што го гледате, па умот мора да се „прошири“ за да ја прими новата слика.


Стравопочитта е емоцијата која најмногу се приближува до она што го чувствуваат астронаутите. Таа се дефинира како чувство на восхит помешан со малку страв или понизност пред нешто што е толку големо што не можеме веднаш да го разбереме.
Како функционира овој ефект?
Кога стоите на работ на огромен кањон или гледате во Млечниот пат на планински врв, се случуваат две клучни работи:
 * Перцепција на огромност: Вашиот визуелен систем прима информација за простор кој е надвор од вашите вообичаени размери (градови, соби, улици).
 * Потреба за акомодација: Вашиот мозок буквално „закочува“ за момент. Старите начини на размислување не се доволни за да го процесираат тоа што го гледате, па умот мора да се „прошири“ за да ја прими новата слика.
Ефектот на „Малото Јас“ (Small Self)
Научните истражувања (особено оние на Универзитетот Беркли) покажуваат дека стравопочитта предизвикува феномен наречен „Малото Јас“.
 * Намалување на егото: Вашите лични проблеми (неплатени сметки, расправии, стрес) одеднаш изгледаат неважни во споредба со големината на планината или космосот.
 * Зголемена социјална поврзаност: Кога вашето „јас“ се смалува, вие се чувствувате поповрзани со другите луѓе. Истражувањата покажуваат дека луѓето кои штотуку доживеале ваков момент се посклони да им помогнат на непознати и да бидат пољубезни.

Пример од реалноста: Замислете дека стоите под водопадот Нијагара. Грмотевицата на водата е толку силна што не можете да ги слушнете сопствените мисли. Во тој момент, вие не сте „менаџер“, „студент“ или „родител“ – вие сте само набљудувач на една моќна природна сила. Тоа е чист „Overview Effect“ на земјата.


Стравопочитта го намалува нивото на цитокини (маркери за инфламација во телото) и го намалува стресот.


Comments

Прочитај повеќе

Скриениот код на Балканот (де-романизација на Балканот)

  Зошто ДНК тестовите ве лажат за Александар Велики? ​ Сигурно барем еднаш, додека сте скролале низ социјалните мрежи, ви излегла реклама за некоја од оние модерни компании за ДНК тестирање. Ветувањето е примамливо: „Испратете ни примерок од вашата плунка, платете 100 евра и дознајте дали во вашите вени тече крвта на Александар Велики или Филип Втори!“ ​Звучи фантастично, нели? Готови сте да ги извадите парите, убедени дека науката конечно ја решила најголемата балканска мистерија. ​Но, пред да го направите тоа, имам една лоша и една фасцинантна вест за вас. Лошата вест е дека тие реклами безобразно ве лажат. Фасцинантната вест е дека вистинската наука всушност откри нешто многу поинтересно во кралските гробници. ​Ајде да ги тргнеме митовите настрана и да погледнеме што навистина вели генетиката до денес, во 2026 година. ​Проблемот со „пепелта“ на Филип Втори ​Кога археолозите го открија спектакуларниот кралски комплекс во Вергина (древната Ајга), светот занеме. Златни ларнак...

Никита од Драговитија

Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. ​Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. ​Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) ​Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). ​За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. ​ Носител на „радикалниот дуализам“ ​Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...

Опсадата на Антиохија (1097–1098)

Опсадата на Антиохија била еден од најтешките и најсуровите моменти во Првата крстоносна војна. Таа се одвивала во две фази: ​ Крстоносците го опседнуваат градот: Од октомври 1097 до јуни 1098 година, крстоносците гладувале и страдале пред ѕидините на Антиохија. Градот конечно паднал во нивни раце благодарение на предавство одвнатре (ерменски стражар по име Фируз му отворил капија на Боемунд од Таранто). ​ Крстоносците стануваат опседнати: Само неколку дена по влегувањето во градот, пристигнала огромна муслиманска војска предводена од Кербога , атабегот на Мосул. Сега крстоносците биле тие кои биле заробени и опколени внатре во градот, без храна и со многу низок морал. ​Битката и „Чудото“ со Светото Копје ​Пресвртот се случил поради психолошки и религиозен поттик. Еден сиромашен монах, Петар Вартоломеј, тврдел дека имал визија во која Свети Андреј му открил каде е закопано Светото Копје (копјето со кое бил прободен Исус на крстот). ​По кратко копање во катедралата во Антиохиј...

​Како „Првиот ден“ стана „Последен ден“

  Константин Велики (Константин I), кој во 321 година од нашата ера го донел историскиот декрет со кој неделата ја прогласил за официјален ден за одмор во Римската Империја. ​Иако денес ова го гледаме како чисто христијански чин, вистината зад неговата одлука е фасцинантна мешавина од политичка прагматичност, верски синкретизам (мешање) и брилијантна стратегија за обединување на империјата. ​Еве како се случило тоа, што го поттикнало и какви биле реакциите. ​ Зошто токму недела и зошто тогаш? ​Константин бил врховен владетел на империја која била длабоко поделена. Христијанството брзо растело, но паганството сè уште било доминантна сила, особено меѓу војската и елитата. Константин морал да најде начин да ги задоволи двете страни без да предизвика граѓанска војна. ​ Кодот на „Непобедливото Сонце“ (Sol Invictus): Во декретот од 321 година, Константин всушност не ја нарекува неделата „ден Господов“, туку „Вредниот ден на Сонцето“ ( dies Solis ). Паганите во империјата го обож...

Моќта на навиките

Како мали промени го менуваат животот Моќта на секојдневните рутини Сите ние имаме навики. Некои се добри, некои се лоши, а повеќето од нив извршуваме автоматски, без никаква свесна мисла. Сепак, токму овие мали, повторливи дејства го обликуваат нашиот живот повеќе од сè друго. Дали некогаш сте се запрашале зошто некои луѓе постојано напредуваат, додека други остануваат заглавени на исто место? Одговорот често не лежи во големите, драматични одлуки, туку во ситните навики што ги практикуваат секој ден. Моќта на навиките е една од најпотценетите сили во човечкиот живот, а разбирањето како функционираат може да биде клучот кон трансформација која трае цел живот. Навиките се како невидливи нишки што го ткаат нашето секојдневие. Тие се основата врз која се гради секој успех, но и секој неуспех. Кога стануваме наутро и првото нешто што го правиме е да го провериме телефонот, тоа е навика. Кога одлучуваме да одиме на прошетка наместо да гледаме телевизија, тоа е исто така навика. Разликата п...