Иако дрвјата ни изгледаат како индивидуалци, тие се поврзани во сложена заедница преку мрежа што научниците ја нарекуваат "Wood Wide Web".
Како функционира оваа мрежа?
Основата на овој систем се микоризните габи. Овие габи живеат во симбиоза со корените на дрвјата:
- Габите им помагаат на дрвјата да апсорбираат фосфор и азот од почвата.
- За возврат, дрвјата на габите
им даваат шеќери (храна) кои ги произведуваат преку фотосинтеза.
Овие габични нишки создаваат огромна невидлива мрежа која ги поврзува корените на речиси сите дрвја во една шума.
Што точно „зборуваат“ дрвјата преку мрежата?
- Споделување ресурси: Ако едно дрво е во сенка и гладува, постарите и поголемите дрвја (наречени „Мајки-дрвја“) можат да испратат вишок шеќери преку габичната мрежа за да му помогнат да преживее.
- Предупредување за напад: Кога едно дрво е нападнато од бубачки, тоа испраќа хемиски сигнали низ корените. Другите дрвја во околината ги примаат овие сигнали и веднаш почнуваат да произведуваат горчливи материи во листовите за да станат невкусни за инсектите.
- „Препознавање“ на роднините: Истражувањата покажуваат дека Мајките-дрвја ги препознаваат сопствените садници и им праќаат повеќе храна отколку на туѓите дрвја од ист вид.
Алтруизам или опстанок?
Научниците се дебатираат дали ова е чиста „љубов“ или едноставно стратегија за опстанок. Шумата е поотпорна на болести и бури кога сите дрвја се здрави. Со помагањето на послабите, силните дрвја ја одржуваат стабилноста на целиот екосистем.
Замислете го ова: Кога одите низ шума, под вашите нозе се одвива вистински „разговор“ и размена на добра.
Разбирањето дека растенијата се социјални и чувствителни суштества може целосно да го промени начинот на кој се грижите за вашата градина или цвеќињата дома.
Еве неколку практични совети засновани на науката:
1. „Друштвото“ е важно (Придружно садење)
Бидејќи растенијата комуницираат хемиски, некои видови буквално „се сакаат“ и си помагаат во растењето.
- Домати и босилек: Босилекот испушта мириси кои ги одвраќаат штетниците што ги напаѓаат доматите, а некои веруваат дека дури и го подобрува нивниот вкус преку споделување на соединенија во почвата.
- Трите сестри (Пченка, грав и тиква): Ова е древна техника. Пченката служи како потпора, гравот го збогатува земјиштето со азот (со помош на бактерии во коренот), а тиквата со своите големи листови ја чува влагата во почвата и спречува коров.
2. Не ја прекопувајте почвата премногу
Ако имате градина, избегнувајте често и длабоко прекопување. Со тоа ја уништувате онаа микоризна мрежа (габите) за која зборувавме.
- Совет: Користете „no-dig“ метод (без копање). Наместо да ја превртувате земјата, додавајте компост одозгора. Така ќе ја зачувате подземната комуникациска мрежа здрава.
3. Допирот влијае на растот
Растенијата реагираат на физички стимул. Ако често ги галите или ако има постојан ветар, тие произведуваат повеќе етилен.
- Резултат: Растението станува пониско, но со поцврсто и подебело стебло. Ова е корисно ако одгледувате расад дома – поминете нежно со раката преку малите растенија неколку пати на ден за да бидат поотпорни кога ќе ги изнесете надвор.
4. Звуци и вибрации
Иако класичната музика е популарна теорија, науката сугерира дека растенијата реагираат на специфични фреквенции.
- Вибрации на вода: Корените можат да ги „слушнат“ вибрациите на водата што тече низ цевки и да растат во таа насока.
- Што да правите: Не мора да им пуштате Моцарт, но обезбедувањето на нежна циркулација на воздух (вентилатор) симулира природни услови и ги активира нивните одбранбени механизми.
Еден мал совет за крај: Доколку едно растение во домот ви е нападнато од вошки, веднаш изолирајте го. Тоа веќе почнало да емитува „хемиски стрес-сигнали“ кои можат да ги направат останатите растенија во собата „нервозни“, што влијае на нивниот раст.

0 Коментари:
Post a Comment