Забранетата куќа

 

Куќата стоеше на крајот од селото, свртена со грб кон патот, како намерно да се крие од светот. Луѓето одамна престанаа да поминуваат покрај неа. Ја нарекуваа „забранетата“, не затоа што некој ја оградил, туку затоа што спомените околу неа беа потешки од секоја брава. Таму, велат, времето застанало во еден погрешен миг.

Тој стоеше пред старата дрвена врата долго време, со раката подигната, но без храброст да тропне. Во џебот носеше јаболко – обично, црвено, со ситни точки по кората. Го носеше со себе со години, барем во мислите. Јаболко какво што некогаш му подаваше Ристе, секогаш кога зборовите им биле премалку.

Вратата чкрипна кога конечно ја турна. Мирисот на влага, старо дрво и заборав го пресретна како студен здив. Куќата беше тивка, но не празна. Во таа тишина живееја сите неизговорени реченици, сите погледи што никогаш не се сретнале.

И тогаш, наспроти него, во полутемниот ходник, ги виде очите.

Очите на Милош.

Истите тие очи што ги гледаше секое утро во огледало. Истата боја, истата длабочина, истата тага што не знае да остари. Како да гледаш во минатото и сегашноста во ист миг. Милош стоеше вкочанет, како човек што гледа дух, а не живо суштество.

Никој не зборуваше. Зборовите би биле навреда за моментот.

Тој полека ја извади раката од џебот и го подаде јаболкото. Рацете му се тресеа – не од страв, туку од тежината на сите години што стоеја меѓу нив. Милош го зеде, како нешто свето. Го погледна, го допре со прстите, како да проверува дали е вистинско.

Потоа го бакна.

Едноставно, тивко, со усни што одамна заборавиле како се простува. Солзите му потекоа без отпор. Не ги бришеше. Немаше потреба. Тие не беа слабост, туку доказ дека срцето сè уште знае.

Во тој миг, целиот гнев што со години го хранеле исчезна. Сета гордост што ги држеше разделени се стопи како мраз на пролетно сонце. Остана само љубовта – сурова, чиста, болна – и тагата за сите изгубени години што никогаш нема да се вратат.

„Ристе…“ прошепоти Милош, како да го изговара името за првпат.

Името одекна низ куќата, се залепи за ѕидовите, ги разбуди старите сенки. Тој чекори напред и застана толку блиску што меѓу нив немаше ништо, освен воздух полн со неизречено.

Не се прегрнаа веднаш. Некои прегратки мора да почекаат за да бидат вистински.

Седеа потоа на старата маса во кујната, истата онаа на која некогаш се смееле, се карале, молчеле. Милош го остави јаболкото меѓу нив. Не го изеде. Како спомен. Како мост.

Надвор, вечерта тивко паѓаше. „Забранетата“ куќа веќе не беше забранета. Со секоја солза, со секој здив, ѕидовите се чистеа од минатото.

Некои врати не се отвораат со клуч. Се отвораат со храброст да се погледне во очи она што сме го изгубиле – и да го прифатиме, и покрај сè, како дел од себе.