Страницата 25

Image
  Канцеларијата на третиот кат во зградата на МАНУ мирисаше на стари книги, филтер-кафе и влага од Вардар, кој мрзливо течеше надвор под мајското сонце. На бирото на академик Бранко, расфрлани меѓу триста трудови за квантна физика, лежеа неколку испечатени страници со логото на ЦИА. ​До него, помладиот научен соработник Филип, со ракавите засукани до лакти, возбудено гестикулираше со пенкалото. На фотелјата наспроти нив, со очила спуштени на врвот на носот, седеше професорката Елена, која смирено пиеше чај од нане. ​„Ви кажувам, професорке, не е работата само за кликови на социјалните мрежи,“ речиси шепотеше Филип, како да се плашеше дека ѕидовите имаат уши. „Документот од 1983 е чиста математика. Мекдонел пишува за холографскиот универзум . Тоа значи дека ова што го допираме — ова биро, оваа шолја — е само 3Д проекција од информации запишани на некоја подалечна граница. Матрикс, пред Матрикс!“ ​Бранко се поднасмевна, го тргна погледот од компјутерот и ја почеша побелената брада...

ДИГИТАЛНОТО евро: Брзина без суверенитет?

 Иако официјалните институции го рекламираат како „слобода и технологија“, постојат неколку точки кои директно укажуваат на лимитирање:


​1. Лимитот од 3.000 евра (Контрола на штедењето)

​Ова е најголемото ограничување. Вие нема да можете да го чувате целиот свој капитал во дигитални евра.

  • Зошто ве лимитираат? За да ги заштитат банките. Ако сите си ги повлечат парите од приватните банки и ги стават во Централната банка (која е побезбедна), комерцијалните банки би пропаднале.
  • Резултат: Државата индиректно ве принудува да останете клиент на приватните банки за сè што е над таа сума.

​2. Губење на целосната анонимност

​Иако се ветува приватност за мали суми, секој дигитален систем остава трага.

  • ​Кај кешот, трансакцијата е невидлива за системот.
  • ​Кај дигиталното евро, дури и ако е „анонимно“ за мали износи, самиот софтвер и паричникот се издадени од институција. Тоа значи дека теоретски, со еден „клик“, државата може да види кој, каде и колку троши ако реши дека тоа е „национален интерес“.

​3. Ризикот од „програмибилни пари“

​Ова е делот што најмногу ги плаши луѓето. Ако парите се дигитален код, тој што го контролира кодот може да постави услови:

  • Рок на траење: Парите да мора да се потрошат до крајот на месецот (за да се поттикне економијата).
  • Наменско трошење: Да не можете да купите одредени производи (на пример, алкохол или цигари) ако државата одлучи така.
  • Забелешка: ЕЦБ моментално тврди дека дигиталното евро НЕМА да биде програмибилно на овој начин, но технологијата го овозможува тоа, што остава простор за загриженост во иднина.


    ​4. Ограничување на физичката сопственост

    ​Кога имате банкнота во џеб, вие сте нејзин апсолутен сопственик и никој не може да ви ја „исклучи“ со копче. Дигиталното евро зависи од технологија, струја и пристап до сервери. Ако од која било причина вашиот дигитален паричник биде замрзнат, вие губите пристап до вашите средства веднаш.


    Да, дигиталното евро е обид да се внесе кешот во „дигитален кафез“. Тоа нуди брзина и леснотија, но по цена на дел од вашата финансиска автономија. Токму затоа, многу здруженија за човекови права во Европа инсистираат кешот да остане законско средство за плаќање засекогаш, за да имаме алтернатива.

Comments

Popular posts from this blog

Заробена светлина: Разговор покрај огништето

Влијанието на кафето врз организмот 

Фреквенција во мракот

Проклетството на Вавилон и Александар

​Ова не е обичен јогурт, ова е Македонскиот „Ајран“

Космополитизам пред самиот збор воопшто да биде измислен

Александар III Македонски и моштите на св. Еремија

Вовчето Ќиро или вовчињата

Како и зошто настанала краватата

Кралството во главата и гласот на Матицата