Skip to main content

Поврзаноста на вселенските програми на САД и Руската Федерација

Датум на објава

Вселенска станица

 

Поврзаноста на вселенските програми на САД и Руската Федерација (поранешен СССР) има долга историја, која еволуирала од жестоко ривалство за време на Студената војна до значајна соработка.

​Клучни точки за нивната поврзаност:

  1. ​Почетоци на соработката (Аполо-Сојуз): Првата заедничка мисија беше Проектот за тестирање Аполо-Сојуз во 1975 година, кога американски и советски вселенски летала се споија во орбитата. Ова се смета за симболичен крај на "вселенската трка" од Студената војна и почеток на ерата на соработка.
  2. ​Меѓународна вселенска станица (МВС/ISS): Ова е најзначајниот и најдолг пример за нивната соработка. Во 1993 година, САД и Русија започнаа разговори за спојување на нивните планирани вселенски станици (Мир 2 и Фридом). Руската експертиза за долготрајни вселенски летови и нивните ракети Сојуз и Прогрес беа и сè уште се клучни за изградбата, одржувањето и транспортот на екипажот и товарот до МВС.
  3. ​Транспорт на астронаути: Додека SpaceX не го разви Crew Dragon, руските летала Сојуз беа единственото средство за превоз на американски и други меѓународни астронаути до МВС, по пензионирањето на американскиот Спејс шатл. Денес, се одржуваат заеднички интегрирани летови (cross-flights) каде што астронаути на НАСА летаат на руски Сојуз, а руски космонаути на американски Crew Dragon, со цел да се обезбеди присуство на барем по еден астронаут од секоја страна на станицата во секое време, за да се управуваат со нивните соодветни сегменти.
  4. ​Политички тензии: И покрај политичките тензии меѓу двете земји, особено по 2014 година и руската инвазија на Украина, соработката на оперативно ниво на МВС продолжи. Вселенските агенции, НАСА и Роскосмос, честопати ја истакнуваат потребата од меѓусебна зависност за безбедно функционирање на станицата. Договорот за соработка е продолжуван во повеќе наврати, со планови за заеднички операции на ISS до околу 2027 година, а Русија го продолжи целокупниот договор за вселенска соработка со САД до 2030 година (заклучно со март 2021).
  5. ​Разлики и иднина: Русија најави планови за повлекување од МВС по 2024 година (иако датумот е пролонгиран) и изградба на сопствена руска орбитална станица (РОС). САД, од друга страна, се фокусираат на програмата Артемис за враќање на Месечината и поддршка на комерцијални вселенски станици.

​Накратко, иако двете земји се ривали во многу области, во вселената тие се зависни партнери во однос на функционирањето на Меѓународната вселенска станица.


​1. Меѓународната вселенска станица (МВС/ISS) – Столбот на соработката

​МВС е најголемиот и највидлив доказ за соработката. Станицата функционира како единствен, меѓусебно зависен комплекс, поделен на два главни сегменти:

  • ​Рускиот Орбитален Сегмент (РОС): Обезбедува клучни функции, вклучувајќи го и погонот на станицата. Руските модули со помош на бродовите Прогрес редовно ја подигнуваат орбитата на МВС за да се компензира атмосферскиот отпор.
  • ​Американскиот Орбитален Сегмент (АОС): Обезбедува електрична енергија (соларни панели), жироскопи за контрола на ориентацијата и, историски, претставуваше најголем дел од животната поддршка.

​Меѓусебна зависност:

Функционирањето на МВС бара двете страни да работат заедно. Во суштина, Русија го одржува летот (погонот и стабилноста), додека САД обезбедуваат струја и ориентација. Секоја страна има критична функција без која станицата не може да работи долгорочно.

​2. Заеднички интегрирани летови (Размена на екипажи)

​За да се обезбеди континуитет и безбедност, воспоставена е програма за размена на места за екипажот:

  • ​Русите летаат на американски бродови: Руски космонаути летаат на американски комерцијални летала како SpaceX Crew Dragon.
  • ​Американците летаат на руски бродови: Американски астронаути летаат на рускиот Сојуз.

​Овој систем (т.н. barter system) гарантира дека во случај на проблем со кое било лансирно возило (американско или руско), секој сегмент на МВС ќе има квалификуван екипаж кој може да ракува со сопствената опрема (на пример, руски космонаут кој знае како да го одржи рускиот сегмент).

​3. Историски програми за соработка (Пред МВС)

  • ​Проектот Мир-Шатл (1990-тите): Ова беше претходник на МВС. Американски спејс шатлови (Space Shuttles) редовно се спојуваа со руската вселенска станица Мир. Ова им овозможи на двете земји да развијат заеднички протоколи за спојување, пренос на екипаж и долгорочен престој во вселената, што беше клучно за планирањето на МВС.

​4. Предизвици и иднина

​И покрај оперативното партнерство, политичките тензии имаат влијание:

  • ​Санкции: Американските санкции против руската вселенска индустрија (поради војната во Украина) ја комплицираат соработката надвор од МВС, особено во однос на набавка на компоненти.
  • ​Руско повлекување: Роскосмос најави дека планира да се повлече од МВС и да работи на сопствената Руска Орбитална Станица (РОС). Иако ова до сега е одложено, повлекувањето ќе го означи крајот на историскиот период на директна соработка и ќе бара НАСА да најде нови решенија за погон и контрола на орбитата на МВС.

​Во крајна линија, односот се движи по тенка линија: соработката е неопходна за да се одржи МВС, но политичките одлуки и долгорочните планови укажуваат на постепено оддалечување на нивните вселенски програми во иднина.

⚔️ Сподели ја оваа објава:
© Mak Grom — Духот на Македонија


Етикети

Comments

Post a Comment

коментар:

Прочитај повеќе

Скриениот код на Балканот (де-романизација на Балканот)

Датум на објава
  Зошто ДНК тестовите ве лажат за Александар Велики? ​ Сигурно барем еднаш, додека сте скролале низ социјалните мрежи, ви излегла реклама за некоја од оние модерни компании за ДНК тестирање. Ветувањето е примамливо: „Испратете ни примерок од вашата плунка, платете 100 евра и дознајте дали во вашите вени тече крвта на Александар Велики или Филип Втори!“ ​Звучи фантастично, нели? Готови сте да ги извадите парите, убедени дека науката конечно ја решила најголемата балканска мистерија. ​Но, пред да го направите тоа, имам една лоша и една фасцинантна вест за вас. Лошата вест е дека тие реклами безобразно ве лажат. Фасцинантната вест е дека вистинската наука всушност откри нешто многу поинтересно во кралските гробници. ​Ајде да ги тргнеме митовите настрана и да погледнеме што навистина вели генетиката до денес, во 2026 година. ​Проблемот со „пепелта“ на Филип Втори ​Кога археолозите го открија спектакуларниот кралски комплекс во Вергина (древната Ајга), светот занеме. Златни ларнак...
4 comments
Прочитајте повеќе »

Никита од Драговитија

Датум на објава
Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. ​Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. ​Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) ​Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). ​За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. ​ Носител на „радикалниот дуализам“ ​Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...
Post a Comment
Прочитајте повеќе »

Опсадата на Антиохија (1097–1098)

Датум на објава
Опсадата на Антиохија била еден од најтешките и најсуровите моменти во Првата крстоносна војна. Таа се одвивала во две фази: ​ Крстоносците го опседнуваат градот: Од октомври 1097 до јуни 1098 година, крстоносците гладувале и страдале пред ѕидините на Антиохија. Градот конечно паднал во нивни раце благодарение на предавство одвнатре (ерменски стражар по име Фируз му отворил капија на Боемунд од Таранто). ​ Крстоносците стануваат опседнати: Само неколку дена по влегувањето во градот, пристигнала огромна муслиманска војска предводена од Кербога , атабегот на Мосул. Сега крстоносците биле тие кои биле заробени и опколени внатре во градот, без храна и со многу низок морал. ​Битката и „Чудото“ со Светото Копје ​Пресвртот се случил поради психолошки и религиозен поттик. Еден сиромашен монах, Петар Вартоломеј, тврдел дека имал визија во која Свети Андреј му открил каде е закопано Светото Копје (копјето со кое бил прободен Исус на крстот). ​По кратко копање во катедралата во Антиохиј...
Post a Comment
Прочитајте повеќе »

​Како „Првиот ден“ стана „Последен ден“

Датум на објава
  Константин Велики (Константин I), кој во 321 година од нашата ера го донел историскиот декрет со кој неделата ја прогласил за официјален ден за одмор во Римската Империја. ​Иако денес ова го гледаме како чисто христијански чин, вистината зад неговата одлука е фасцинантна мешавина од политичка прагматичност, верски синкретизам (мешање) и брилијантна стратегија за обединување на империјата. ​Еве како се случило тоа, што го поттикнало и какви биле реакциите. ​ Зошто токму недела и зошто тогаш? ​Константин бил врховен владетел на империја која била длабоко поделена. Христијанството брзо растело, но паганството сè уште било доминантна сила, особено меѓу војската и елитата. Константин морал да најде начин да ги задоволи двете страни без да предизвика граѓанска војна. ​ Кодот на „Непобедливото Сонце“ (Sol Invictus): Во декретот од 321 година, Константин всушност не ја нарекува неделата „ден Господов“, туку „Вредниот ден на Сонцето“ ( dies Solis ). Паганите во империјата го обож...
Post a Comment
Прочитајте повеќе »

Моќта на навиките

Датум на објава
Како мали промени го менуваат животот Моќта на секојдневните рутини Сите ние имаме навики. Некои се добри, некои се лоши, а повеќето од нив извршуваме автоматски, без никаква свесна мисла. Сепак, токму овие мали, повторливи дејства го обликуваат нашиот живот повеќе од сè друго. Дали некогаш сте се запрашале зошто некои луѓе постојано напредуваат, додека други остануваат заглавени на исто место? Одговорот често не лежи во големите, драматични одлуки, туку во ситните навики што ги практикуваат секој ден. Моќта на навиките е една од најпотценетите сили во човечкиот живот, а разбирањето како функционираат може да биде клучот кон трансформација која трае цел живот. Навиките се како невидливи нишки што го ткаат нашето секојдневие. Тие се основата врз која се гради секој успех, но и секој неуспех. Кога стануваме наутро и првото нешто што го правиме е да го провериме телефонот, тоа е навика. Кога одлучуваме да одиме на прошетка наместо да гледаме телевизија, тоа е исто така навика. Разликата п...
Post a Comment
Прочитајте повеќе »