Атентаторот од Марсеј: Кој беше Владо Черноземски и зошто го уби кралот Александар I

Кој беше Владо Черноземски и зошто го уби кралот Александар I?

На 9 октомври 1934 година, градот Марсеј, Франција, стана центар на светската политика и ужас. Атентатот врз Кралот Александар I Караѓорѓевиќ од Југославија и францускиот министер за надворешни работи, Луј Барту, беше чин со огромни последици.

Во срцето на оваа драма стоеше атентаторот: Владо Черноземски – човек чиј живот беше посветен на македонската и хрватската револуционерна кауза и кој стана симбол на радикализмот во балканската политика.

1. Од ВМРО до Усташ: Патот на револуционерот

Владо Черноземски, роден како Величко Димитров Керин во селото Каменица (денешна Бугарија, но во регион со силно македонско чувство), не бил обичен криминалец. Тој бил фанатичен идеалист и професионален атентатор, кој своето знаење го стекнал во редовите на:

ВМРО (Внатрешната македонска револуционерна организација): Черноземски бил посветен на македонската кауза, особено на борбата против режимот на Кралството Југославија, кое ја држеше Вардарска Македонија. Тој бил познат како најдисциплиниран и најхрабар извршител на ВМРО. Пред Марсеј, тој веќе имал извршено неколку атентати и бил затворан во Бугарија.
Соработка со Усташите: Поради заедничкиот непријател – Кралот Александар и Југославија – ВМРО стапила во тајна соработка со хрватската екстремистичка организација Усташа, предводена од Анте Павелиќ. Черноземски бил обучувач и главен извршител во нивната заговорничка акција.

Денот на Пресудата: Атентатот во Марсеј

Целта на атентатот била директна: уништување на Кралот Александар I, кој во 1929 година воспоставил диктатура (Шестојануарска диктатура) и кој жестоко ги прогонувал и македонските и хрватските националисти.

Планот: Атентатот бил организиран до најситни детали од Усташите и ВМРО. Черноземски, користејќи чешки пасош со лажно име, бил инфилтриран во Франција.
Извршувањето: Додека кралот Александар се возел во отворен автомобил низ Марсеј, Черноземски, облечен во темно одело, успеал да ја пробие полициската заштита. Тој се приближил до автомобилот и испукал неколку куршуми од својот пиштол Маузер, убивајќи го кралот.
Трагична коинциденција: За време на хаосот, Черноземски го застрелал и францускиот министер за надворешни работи, Луј Барту, кој починал од раните подоцна.

3. Смртта и Последиците

Черноземски бил веднаш нападнат од француската полиција и толпата. Тој бил претепан до смрт на самото место и починал неколку часа подоцна, без да даде изјава.

Последиците од атентатот беа огромни:

Интернационализација на конфликтот: Атентатот предизвикал меѓународна криза, со оглед на тоа што бил извршен на француско тло. Југославија ја обвинила Унгарија и Италија (кои ги поддржувале Усташите) за организирање на тероризам.
Зајакнување на фашизмот: Атентатот го истакнал на виделина меѓународното поврзување на фашистичките и екстремистичките групи, чии корени биле делумно во Италија на Мусолини.
Македонската кауза: Иако ВМРО постигнала симболична победа со убиството на кралот, атентатот предизвикал силни репресалии врз македонското население во Југославија.

4. Наследство: Поделениот херој

Денес, Владо Черноземски останува фигура на длабока поделба.

За многумина во македонскиот национален круг, тој е херој и маченик кој го дал својот живот за слободна и независна Македонија.
За Југославија и Србија, тој бил терорист и убиец на кралот.
Во светски контекст, тој е една од клучните фигури кои ја претставуваат бруталноста на политичкиот атентат во 20. век.

Неговиот чин, иако ужасен, е директно сведоштво за очајот и радикализацијата што ги предизвикал репресивниот режим во Кралството Југославија.

Comments

Прочитај повеќе

Скриениот код на Балканот (де-романизација на Балканот)

Зошто ДНК тестовите ве лажат за Александар Велики? Сигурно барем еднаш, додека сте скролале низ социјалните мрежи, ви излегла реклама за некоја од оние модерни компании за ДНК тестирање. Ветувањето е примамливо: „Испратете ни примерок од вашата плунка, платете 100 евра и дознајте дали во вашите вени тече крвта на Александар Велики или Филип Втори!“ Звучи фантастично, нели? Готови сте да ги извадите парите, убедени дека науката конечно ја решила најголемата балканска мистерија. Но, пред да го направите тоа, имам една лоша и една фасцинантна вест за вас. Лошата вест е дека тие реклами безобразно ве лажат. Фасцинантната вест е дека вистинската наука всушност откри нешто многу поинтересно во кралските гробници. Ајде да ги тргнеме митовите настрана и да погледнеме што навистина вели генетиката до денес, во 2026 година. Проблемот со „пепелта“ на Филип Втори Кога археолозите го открија спектакуларниот кралски комплекс во Вергина (древната Ајга), светот занеме. Златни ларнак...

Прочитајте повеќе »

Никита од Драговитија

Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. Носител на „радикалниот дуализам“ Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...

Прочитајте повеќе »

Опсадата на Антиохија (1097–1098)

Опсадата на Антиохија била еден од најтешките и најсуровите моменти во Првата крстоносна војна. Таа се одвивала во две фази: Крстоносците го опседнуваат градот: Од октомври 1097 до јуни 1098 година, крстоносците гладувале и страдале пред ѕидините на Антиохија. Градот конечно паднал во нивни раце благодарение на предавство одвнатре (ерменски стражар по име Фируз му отворил капија на Боемунд од Таранто). Крстоносците стануваат опседнати: Само неколку дена по влегувањето во градот, пристигнала огромна муслиманска војска предводена од Кербога , атабегот на Мосул. Сега крстоносците биле тие кои биле заробени и опколени внатре во градот, без храна и со многу низок морал. Битката и „Чудото“ со Светото Копје Пресвртот се случил поради психолошки и религиозен поттик. Еден сиромашен монах, Петар Вартоломеј, тврдел дека имал визија во која Свети Андреј му открил каде е закопано Светото Копје (копјето со кое бил прободен Исус на крстот). По кратко копање во катедралата во Антиохиј...

Прочитајте повеќе »

Како „Првиот ден“ стана „Последен ден“

Константин Велики (Константин I), кој во 321 година од нашата ера го донел историскиот декрет со кој неделата ја прогласил за официјален ден за одмор во Римската Империја. Иако денес ова го гледаме како чисто христијански чин, вистината зад неговата одлука е фасцинантна мешавина од политичка прагматичност, верски синкретизам (мешање) и брилијантна стратегија за обединување на империјата. Еве како се случило тоа, што го поттикнало и какви биле реакциите. Зошто токму недела и зошто тогаш? Константин бил врховен владетел на империја која била длабоко поделена. Христијанството брзо растело, но паганството сè уште било доминантна сила, особено меѓу војската и елитата. Константин морал да најде начин да ги задоволи двете страни без да предизвика граѓанска војна. Кодот на „Непобедливото Сонце“ (Sol Invictus): Во декретот од 321 година, Константин всушност не ја нарекува неделата „ден Господов“, туку „Вредниот ден на Сонцето“ ( dies Solis ). Паганите во империјата го обож...

Прочитајте повеќе »

Моќта на навиките

Како мали промени го менуваат животот Моќта на секојдневните рутини Сите ние имаме навики. Некои се добри, некои се лоши, а повеќето од нив извршуваме автоматски, без никаква свесна мисла. Сепак, токму овие мали, повторливи дејства го обликуваат нашиот живот повеќе од сè друго. Дали некогаш сте се запрашале зошто некои луѓе постојано напредуваат, додека други остануваат заглавени на исто место? Одговорот често не лежи во големите, драматични одлуки, туку во ситните навики што ги практикуваат секој ден. Моќта на навиките е една од најпотценетите сили во човечкиот живот, а разбирањето како функционираат може да биде клучот кон трансформација која трае цел живот. Навиките се како невидливи нишки што го ткаат нашето секојдневие. Тие се основата врз која се гради секој успех, но и секој неуспех. Кога стануваме наутро и првото нешто што го правиме е да го провериме телефонот, тоа е навика. Кога одлучуваме да одиме на прошетка наместо да гледаме телевизија, тоа е исто така навика. Разликата п...

Прочитајте повеќе »

makgrom

Search This Blog