Како и зошто настанала краватата

Историјата на краватата е фасцинантна приказна која поврзува воена тактика, француска мода и трансформација на едно парче ткаенина од чиста практичност до врвен симбол на елеганција.

Еве кога, како и зошто настанала краватата, како и нејзината практична намена низ вековите:

Кога и како е измислена краватата?

Иако низ историјата постојат примери каде мажите носеле некакви платна околу вратот (како војниците на првиот кинески император Кин Ши Хуанг или римските легионери), модерната кравата официјално е родена во 17 век (околу 1630-тите години).

Хрватското потекло и францускиот двор

За време на Триесетгодишната војна, хрватските наемни војници кои се бореле на страната на Франција и кралот Луј XIII носеле карактеристични, традиционални шалови околу вратот.

Обичните војници носеле груби, груби платна.
Официрите носеле фини, свилени шалови прицврстени со панделки.

Овој детаљ веднаш му паднал во очи на младиот француски крал Луј XIV (Кралот Сонце). Тој бил толку воодушевен од овој стил, што околу 1646 година го вовел како задолжителен детаљ на кралскиот двор.

Од каде доаѓа името? Французите го презеле овој моден додаток од Хрватите, па зборот "croate" (Хрват) на француски јазик еволуирал во "cravate" (кравата), термин кој денес се користи во речиси цела Европа.

Првобитна намена и практична употреба

Иако денес краватата е главно естетски додаток, нејзиното потекло имало многу попрактична примена:

Заштита на војниците (Оригинална намена): Хрватските војници го врзувале шалот околу вратот за да ги заштити од студ, ветер и прашина за време на јавањето и битките. Исто така, цврсто врзаното платно донекаде го штитело вратот од механички повреди или триење од воената опрема.
Препознавање на бојното поле: Воените униформи во 17 век не биле целосно стандардизирани. Шаловите околу вратот служеле како знак за распознавање меѓу сојузниците во хаосот на битката.
Хигиена и прикривање: Во време кога кошулите не се переле толку често како денес, шалот околу вратот служел за да ги покрие горните копчиња и евентуалните флеки на кошулата, но и да ја собира пот со цел да се заштити поскапата облека.

Еволуција на практичноста: Од „Крават“ до модерна кравата

Како што поминувале вековите, краватата ја губела својата воена намена и станувала статусен симбол:

18 век (Стегнати јаки): Краватата еволуира во т.н. сток (stock) – широко платно кое неколкупати се калело околу вратот и се прицврстувало со тока одзади, принудувајќи го мажот да држи гордо, исправено држење на телото.
Индустриската револуција (19 век): Со подемот на железницата и канцелариската работа, мажите имале потреба од облека што брзо се облекува и е удобна. Старите, гломазни шалови биле непрактични. Тогаш се појавува "Four-in-Hand" јазолот (класичниот јазол кој го користиме и денес), кој овозможувал ткаенината да виси лабаво по должината на градите.
1924 година (Модерниот крој): Њујоршкиот производител на вратоврски Џеси Лангсдорф го патентирал начинот на кој ткаенината се сече под агол (дијагонално) и се шие во три дела. Ова и овозможило на краватата да паѓа рамно, да не се усукува и да го задржува јазолот – токму онака како што ја знаеме денес.

Денес, практичната намена на краватата е речиси целосно заменета со психолошка и социјална функција: таа означува професионализам, почит кон соговорникот или институцијата, социјален статус и личен стил.

Comments

Прочитај повеќе

Скриениот код на Балканот (де-романизација на Балканот)

Зошто ДНК тестовите ве лажат за Александар Велики? Сигурно барем еднаш, додека сте скролале низ социјалните мрежи, ви излегла реклама за некоја од оние модерни компании за ДНК тестирање. Ветувањето е примамливо: „Испратете ни примерок од вашата плунка, платете 100 евра и дознајте дали во вашите вени тече крвта на Александар Велики или Филип Втори!“ Звучи фантастично, нели? Готови сте да ги извадите парите, убедени дека науката конечно ја решила најголемата балканска мистерија. Но, пред да го направите тоа, имам една лоша и една фасцинантна вест за вас. Лошата вест е дека тие реклами безобразно ве лажат. Фасцинантната вест е дека вистинската наука всушност откри нешто многу поинтересно во кралските гробници. Ајде да ги тргнеме митовите настрана и да погледнеме што навистина вели генетиката до денес, во 2026 година. Проблемот со „пепелта“ на Филип Втори Кога археолозите го открија спектакуларниот кралски комплекс во Вергина (древната Ајга), светот занеме. Златни ларнак...

Прочитајте повеќе »

Никита од Драговитија

Никита (во латинските извори запишан како Papa Nicetas или Niquinta ) бил влијателен богомилски епископ (водач) од Константинопол , кој живеел во 12 век. Тој е една од клучните историски фигури кои ја докажуваат директната врска и силното влијание на балканското богомилство врз средновековните дуалистички движења во Западна Европа, поточно врз Катарите (познати и како Албигојци) во Франција и Италија. Мисијата во Италија и Франција (1160-тите години) Во тој период, катарското движење во Ломбардија (Италија) и Лангдок (јужна Франција) веќе било во голем подем, но локалните заедници имале внатрешни сомнежи и поделби околу нивното духовно наследство и линија на ракополагање ( ordo ). За да го реши ова, Никита отпатувал на Запад. Тој имал огромен авторитет бидејќи доаѓал директно од Истокот, кој за Катарите бил изворот на „чистата и вистинска христијанска вера“. Носител на „радикалниот дуализам“ Пред доаѓањето на Никита, повеќето западни Катари практикувале умерен дуализам ...

Прочитајте повеќе »

Опсадата на Антиохија (1097–1098)

Опсадата на Антиохија била еден од најтешките и најсуровите моменти во Првата крстоносна војна. Таа се одвивала во две фази: Крстоносците го опседнуваат градот: Од октомври 1097 до јуни 1098 година, крстоносците гладувале и страдале пред ѕидините на Антиохија. Градот конечно паднал во нивни раце благодарение на предавство одвнатре (ерменски стражар по име Фируз му отворил капија на Боемунд од Таранто). Крстоносците стануваат опседнати: Само неколку дена по влегувањето во градот, пристигнала огромна муслиманска војска предводена од Кербога , атабегот на Мосул. Сега крстоносците биле тие кои биле заробени и опколени внатре во градот, без храна и со многу низок морал. Битката и „Чудото“ со Светото Копје Пресвртот се случил поради психолошки и религиозен поттик. Еден сиромашен монах, Петар Вартоломеј, тврдел дека имал визија во која Свети Андреј му открил каде е закопано Светото Копје (копјето со кое бил прободен Исус на крстот). По кратко копање во катедралата во Антиохиј...

Прочитајте повеќе »

Како „Првиот ден“ стана „Последен ден“

Константин Велики (Константин I), кој во 321 година од нашата ера го донел историскиот декрет со кој неделата ја прогласил за официјален ден за одмор во Римската Империја. Иако денес ова го гледаме како чисто христијански чин, вистината зад неговата одлука е фасцинантна мешавина од политичка прагматичност, верски синкретизам (мешање) и брилијантна стратегија за обединување на империјата. Еве како се случило тоа, што го поттикнало и какви биле реакциите. Зошто токму недела и зошто тогаш? Константин бил врховен владетел на империја која била длабоко поделена. Христијанството брзо растело, но паганството сè уште било доминантна сила, особено меѓу војската и елитата. Константин морал да најде начин да ги задоволи двете страни без да предизвика граѓанска војна. Кодот на „Непобедливото Сонце“ (Sol Invictus): Во декретот од 321 година, Константин всушност не ја нарекува неделата „ден Господов“, туку „Вредниот ден на Сонцето“ ( dies Solis ). Паганите во империјата го обож...

Прочитајте повеќе »

Моќта на навиките

Како мали промени го менуваат животот Моќта на секојдневните рутини Сите ние имаме навики. Некои се добри, некои се лоши, а повеќето од нив извршуваме автоматски, без никаква свесна мисла. Сепак, токму овие мали, повторливи дејства го обликуваат нашиот живот повеќе од сè друго. Дали некогаш сте се запрашале зошто некои луѓе постојано напредуваат, додека други остануваат заглавени на исто место? Одговорот често не лежи во големите, драматични одлуки, туку во ситните навики што ги практикуваат секој ден. Моќта на навиките е една од најпотценетите сили во човечкиот живот, а разбирањето како функционираат може да биде клучот кон трансформација која трае цел живот. Навиките се како невидливи нишки што го ткаат нашето секојдневие. Тие се основата врз која се гради секој успех, но и секој неуспех. Кога стануваме наутро и првото нешто што го правиме е да го провериме телефонот, тоа е навика. Кога одлучуваме да одиме на прошетка наместо да гледаме телевизија, тоа е исто така навика. Разликата п...

Прочитајте повеќе »

makgrom

Search This Blog