makgrom

  Дедото седеше покрај камениот камин, распаленото огниште ја осветлуваше темната топла соба и им раскажуваше приказна на внуците... Надвор вееше силен ветер правејќи уметност по улиците со снегот...  Дедото полека ја поправи една од дабовите цепаници со машата, предизвикувајќи рој од златни искри кои како мали ѕвезди одлетаа нагоре низ оџакот. Внуците, седнати на дебелиот волнен килим во скутот на темнината што ја отстапуваше дедовската одаја, ги ококорија очите. Мирисот на суво дрво и чад се мешаше со тишината на исчекувањето. Ветерот со сета сила удираше во дрвените пенџериња, како да сакаше да влезе и тој на топло. ​– Гледате ли во огнот, дечиња? – Започна дедото со тивок, рапав глас кој ја носеше тежината на годините, но и топлината на огништето. – Ова што свети пред нас не е само обично дрво што гори. Ова е заробена светлина... ​Најмалото внуче се приближи поблиску до неговите колена, загледано во променливите сенки што играа по камениот ѕид. ​– Секој пламен има свој...

  Ноќта беше мирна, од оние глуви пролетни ноќи кога во селото се слуша само шушкањето на лисјата. Спасо веќе беше легнат, со умор во коските од цел ден работа на имотот, кога наеднаш од дворот се крена невообичаена врева. Силно лаење, а веднаш потоа – панично, преплашено крекање и мафтање со крилја од насоката на кокошарникот. ​Срцето му зачука побрзо. Не чекаше ни секунда. Зграпчи една дрвена прачка што му стоеше до вратата, облече што стигна и истрча надвор по гаќи и папучи. ​Кога ја отвори вратата од кокошарникот, пред очите му се појави хорор. Во тесниот, затворен простор летаа пердуви на сите страни. На подот веќе лежеа три-четири негови кокошки, со искршени вратови, во локви крв. Во аголот, со крвава муцуна и диви очи, стоеше огромно, туѓо куче. Беше влезено во таков предаторски занес што не ни застана кога Спасо влезе. Напротив, кога го виде човекот на тесниот излез, кучето се наежи, ги покажа забите и испушти длабоко, заканувачки ’ржење. ​Немаше време за размислување, н...

Жалфијата ( Salvia officinalis ) со причина е една од најпочитуваните билки во историјата на човештвото. Самото нејзино латинско име потекнува од зборот salvare , што значи „да спасува“ или „да лекува“ . Хемиски состав: Што ја прави толку моќна? ​Листот на жалфијата е вистинска мала лабораторија. Нејзините лековити својства доаѓаат од три главни групи на соединенија: ​ Есенцијални (етерични) масла (1 до 2.5%): ​ Тујон (Thujone): Главната активна компонента (често над 30% од маслото). Тој има силно антимикробно дејство, но во големи количини е токсичен за нервниот систем. Затоа со чајот од жалфија не смее да се претерува. ​ Цинеол (Еукалиптол) и Камфор: Одговорни за карактеристичниот, остар и свеж мирис. Тие помагаат во олеснување на дишењето и делуваат како антисептици. ​ Фенолни киселини (најпозната е рузмаринската киселина): Овие соединенија се исклучително силни антиоксиданси кои ги штитат клетките од оштетување и го намалуваат воспалението во организмот. ​ Танини (го...

Кумб Мела прави масовен духовен собир на хиндуистичките аскети, јоги и верници. ​ Фреквенција: Главниот собир ( Пурна Кумб Мела ) се одржува на секои 12 години . Меѓутоа, овој собир, познат како Маха Кумб Мела , се одржува само еднаш на секои 144 години (по точно 12 редовни циклуси). ​ Масовност: На овие собири на едно место доаѓаат и над 100-200 милиони луѓе, што го прави најголемиот организиран човечки собир во историјата. ​ Зошто некој би се состанувал толку ретко? Подготовката за вакви настани бара огромни ресурси, долгорочни научни истражувања (како кај еколошките конгреси) или пак се врзани за специфични историски и астрономски циклуси. Наместо за брзи оперативни одлуки, овие собири служат за дефинирање на долгорочни стратегии за цела една генерација. Додека милиони обични верници и туристи го гледаат само надворешниот дел на Кумб Мела (масовните капења во реките, шаторите и проповедите), зад сцената се одвиваат строго тајни состаноци зад затворени врати . ​Овие состаноци ги ...

Когнитивна дисонанца е психолошки термин кој означува состојба на ментален дискомфорт или внатрешна напрегнатост. Оваа состојба се јавува кога едно лице се соочува со две или повеќе контрадикторни верувања, идеи, вредности или кога неговото однесување е во директен судир со она што го верува. ​Теоријата за првпат ја поставил американскиот психолог Леон Фестингер во 1957 година. Како функционира и зошто се јавува? ​Човечкиот мозок природно стреми кон конзистентност (хармонија) во своите мисли и ставови. Кога ќе се појави конфликт помеѓу она што го мислиме и она што го правиме, се јавува непријатно чувство (дисонанца), кое не принудува да направиме нешто за да го намалиме тој притисок. ​ Класичен пример: ​Лице кое е страствен пушач, а воедно е совршено свесно дека пушењето е штетно за здравјето. Овде имаме две спротивставени сознанија: „Сакам да живеам здраво“ и „Пушам цигари“. Овој судир создава психолошки немир. Како луѓето се справуваат со когнитивната дисонанца? ​За да го на...

  Вовчето „Ќиро“ (кое со љубов и носталгија се уште се памети како партизанското вовче или пампур ) е една од најубавите и најромантичните приказни од историјата на македонскиот железнички сообраќај. ​Иако во 1950-тите години тоа сè уште вредно „штекало“ низ Македонија, неговата приказна започнува многу порано. Еве ги најинтересните детали за легендарниот Ќиро: ​ ​Ова вовче сообраќало на т.н. теснолинејка (пруга со тесен колосек од само 600 милиметри). Првата ваква пруга во Македонија била изградена за време на Првата светска војна од страна на германската војска за воени и логистички потреби. ​Подоцна, пругата била продолжена и ја поврзувала Генерал Ханрис (денешно Ѓорче Петров во Скопје) преку Тетово и Гостивар, па сè до Охрид и Струга . ​ ​Името „Ќиро“ најверојатно доаѓа како галено име за локомотивите. Патувањето со ова вовче било вистинска авантура, но барало и огромно трпение: ​ Брзина: Се движело со „вртоглава“ брзина од околу 10 до 15 километри на час . ​ Патув...