makgrom

 Градилиште некаде во околината на Прилеп. Сонцето веќе почнува да пече, а екипата ја користи заслужената триесетминутна пауза за доручек. Седат на дрвени палети во сенката на еден недовршен ѕид. На импровизираната маса од превртена гајба има паштети, бел леб, домати и неизоставното дволитарско пиво во пластика. ​Главни ликови во дебатата: ​ Цане (52): Стар мајстор, итар, поминал сè во градежништвото. Не верува во ништо додека не го пипне со рака или додека не го крене со кран. ​ Игор (28): Помлад работник, постојано на телефон, сака интересни факти и научни емисии на Јутјуб, ама на градилиштето уште го јаде лебот на постарите. ​ Трајче (45): Човек од народот, скептик, за него сè што е надвор од Македонија е или американска пропаганда или филмска монтажа. ​ Игор: (бришејќи ја устата со ракав, гледа во телефонот) Еј луѓе, абе стварно имало едно место во Америка, пресушено езеро... Камењата сами оделе по калта, правеле трки! Некои тежеле и над 300 кила. Сами од себе, со к...

  Голема е веројатноста дека во следните 5 до 10 години, стоматологијата каква што ја знаеме целосно ќе се трансформира. Ова повеќе не е само научна фантастика – во моментов се наоѓаме во фаза каде што ваквите истражувања преминаа од лаборатории и животни на вистински тестирања врз луѓе . ​Главен центар на овој револуционерен медицински пробив е Јапонија , поточно Универзитетската болница во Кјото и биотехнолошката компанија Toregem BioPharma . ​Еве како изгледа моменталната научна реалност во оваа област: ​Како функционира технологијата? ​Човечкото тело природно има потенцијал да развие трета генерација на заби (по млечните и трајните), бидејќи во вилицата сè уште постојат т.н. „заспани заби во зародиш“ (tooth buds). Сепак, нашето тело лачи еден специфичен протеин наречен USAG-1 , кој делува како „кочница“ и го блокира нивниот раст. ​Научниците развија лек (моноклонално антитело со код TRG-035 ), кој се прима интравенски и има една задача: да го блокира протеинот USAG-1 . Ко...

Громовите се едни од најмоќните и најфасцинантните, но воедно и најопасните природни феномени. Секоја година, атмосферските празнења предизвикуваат сериозни штети, пожари, па дури и човечки жртви. Иако веројатноста да ве удри гром изгледа мала, ризикот е реален, особено за време на летните месеци кога ненадејните бури се почести. ​Како името на нашиот блог Mak Grom да нè обврзува да ја отвориме оваа тема детално. Во овој сеопфатен водич ќе ги погледнеме клучните правила за заштита од громови – без разлика дали ве затекнала бура на отворено, на планина, во автомобил или во сопствениот дом. ​1. Како да препознаете дека опасната бура се приближува? (Правилото 30-30) ​Превенцијата е најдобрата заштита. Многу луѓе страдаат затоа што чекаат да почне да врне за да побараат засолниште. Но, громот може да удри и на растојание од 10 до 15 километри од центарот на бурата, дури и пред да падне првата капка дожд. ​За безбедност, експертите го препорачуваат правилото 30-30 : ​ Прво 30: Кога ...

  Тишината во лекарската соба на крајот од смената секогаш имаше посебна тежина. Мирисот на дезинфициенси се мешаше со пареата од силното, црно кафе кое д-р Марков тукушто го наточи во две керамички шолји. ​Тој ја подаде едната преку масата на својот помлад колега, д-р Филип, кој уморно ги триеше очите пред компјутерот, анализирајќи ги последните извештаи за пациентите. ​— Земи, Филип. Ова е чист кофеин, без плацебо ефекти — се насмевна Марков, седнувајќи на стариот кожен тросед. ​Филип ја зеде шолјата, отпи голтка и воздивна. — Фала, шефе. Токму тоа ми требаше. Ама кога веќе го спомна плацебото... цел ден ми се врти во глава онаа баба Стојанка од соба четири. Ја знаеш, со хроничните болки во колената. ​— Како да не ја знам. Што направивте со неа? ​— Епа, тука е парадоксот. Со недели се жалеше дека ништо не ѝ помага, ги испи сите генерички лекови што ги имаме на позитивна листа. Денес дојде син ѝ, донел кутија од оние скапите, странски аналгетици што се вртат по телевизиите в...

  Канцеларијата на третиот кат во зградата на МАНУ мирисаше на стари книги, филтер-кафе и влага од Вардар, кој мрзливо течеше надвор под мајското сонце. На бирото на академик Бранко, расфрлани меѓу триста трудови за квантна физика, лежеа неколку испечатени страници со логото на ЦИА. ​До него, помладиот научен соработник Филип, со ракавите засукани до лакти, возбудено гестикулираше со пенкалото. На фотелјата наспроти нив, со очила спуштени на врвот на носот, седеше професорката Елена, која смирено пиеше чај од нане. ​„Ви кажувам, професорке, не е работата само за кликови на социјалните мрежи,“ речиси шепотеше Филип, како да се плашеше дека ѕидовите имаат уши. „Документот од 1983 е чиста математика. Мекдонел пишува за холографскиот универзум . Тоа значи дека ова што го допираме — ова биро, оваа шолја — е само 3Д проекција од информации запишани на некоја подалечна граница. Матрикс, пред Матрикс!“ ​Бранко се поднасмевна, го тргна погледот од компјутерот и ја почеша побелената брада...

  Последниот вампирџија од чаршијата ) Мирисот на топла карамела, печени бадеми и свежо кафе во слаткарницата делуваше како потполно погрешна сценографија за разговорот што се водеше на масата во аголот. Надвор, прилепската чаршија веќе ја притискаше густа, мајска вечер, а низ прозорецот се гледаа само силуетите на ретките минувачи. ​На масата стоеја две недопрени тулумби и две филџани кафе кои одамна беа изладени. ​Слаткарницата беше празна. Сопственикот, стар пријател на двајцата, дискретно се повлече во кујната, оставајќи ги сами. ​ Марјан (човекот со мака, со подочњаци до јаболчиците и раце кои нервозно го вртеа лажичето): – Не знам веќе кај да одам, Никола. Да одам на психијатар, ќе ме затворат. Да одам кај поп, ќе ми каже дека сум ја изгубил верата и ќе ме натера да постам. Ама ова не се трпи. Три недели, Никола. Три недели со ред... ​ Никола (современиот вампирџија, смирен, облечен во обична тексас јакна, со продорни очи кои не трепнуваа): – Пополека, Марјан. Испиј г...

  Задимениот агол на кафеаната „Солун“ мирисаше на мелено кафе, лук и старо дрво. Надвор, пролетниот дожд веќе со часови ја миеше калдрмата, а внатре, придушеното светло од една жолта сијалица паѓаше директно врз масата каде што седеа Петар и Јован. ​Пред нив имаше два полупразни тањири со мезе, шише ракија и куп ракописи расфрлани меѓу чашите. Петар, постар професор по античка историја со разбушавена седа коса, нервозно ја вртеше чашката во рацете. Јован, неговиот помлад колега, со наочари поправени на врвот на носот, брзо запишуваше нешто во својот тефтер. ​— Не ме сфаќаш, Јоване — рече Петар, спуштајќи ја чашата со тап тресок на масата. — Ние денес на факултетот предаваме скелет, а не жив човек. Го учиме клинестиот распоред кај Гавгамела, ја пресметуваме тежината на сарисата , а ја фрламе суштината. На воените академии Александар го предаваат како да бил некаков антички робот со вграден ГПС за освојување. А каде е умот? ​Јован ги тргна наочарите и го погледна со блага насмевк...

  Дедото седеше покрај камениот камин, распаленото огниште ја осветлуваше темната топла соба и им раскажуваше приказна на внуците... Надвор вееше силен ветер правејќи уметност по улиците со снегот...  Дедото полека ја поправи една од дабовите цепаници со машата, предизвикувајќи рој од златни искри кои како мали ѕвезди одлетаа нагоре низ оџакот. Внуците, седнати на дебелиот волнен килим во скутот на темнината што ја отстапуваше дедовската одаја, ги ококорија очите. Мирисот на суво дрво и чад се мешаше со тишината на исчекувањето. Ветерот со сета сила удираше во дрвените пенџериња, како да сакаше да влезе и тој на топло. ​– Гледате ли во огнот, дечиња? – Започна дедото со тивок, рапав глас кој ја носеше тежината на годините, но и топлината на огништето. – Ова што свети пред нас не е само обично дрво што гори. Ова е заробена светлина... ​Најмалото внуче се приближи поблиску до неговите колена, загледано во променливите сенки што играа по камениот ѕид. ​– Секој пламен има свој...