Напредок во стоматолошката наука

 

Голема е веројатноста дека во следните 5 до 10 години, стоматологијата каква што ја знаеме целосно ќе се трансформира.

Ова повеќе не е само научна фантастика – во моментов се наоѓаме во фаза каде што ваквите истражувања преминаа од лаборатории и животни на вистински тестирања врз луѓе.

​Главен центар на овој револуционерен медицински пробив е Јапонија, поточно Универзитетската болница во Кјото и биотехнолошката компанија Toregem BioPharma.

​Еве како изгледа моменталната научна реалност во оваа област:

​Како функционира технологијата?

​Човечкото тело природно има потенцијал да развие трета генерација на заби (по млечните и трајните), бидејќи во вилицата сè уште постојат т.н. „заспани заби во зародиш“ (tooth buds). Сепак, нашето тело лачи еден специфичен протеин наречен USAG-1, кој делува како „кочница“ и го блокира нивниот раст.

​Научниците развија лек (моноклонално антитело со код TRG-035), кој се прима интравенски и има една задача: да го блокира протеинот USAG-1. Кога кочницата ќе се тргне, природните процеси во организмот се активираат и забот почнува да расте.

​Каде сме со испитувањата во моментов?

​Лекот веќе помина низ исклучително успешни фази на тестирање каде што успеа да порасне нови, функционални заби кај глувци, творови и кучиња (чија структура на заби е слична на човечката).

​Поради овие резултати, започнаа и следните фази на испитување на луѓе:

Фаза 1: Тестирање на возрасни луѓе

Крај на 2024 – Почеток на 2026

Лансирана е првата фаза на клинички испитувања врз 30 здрави машки лица (на возраст од 30 до 64 години) кои веќе имаат изгубено барем еден катников заб. Примарната цел на оваа фаза беше да се потврди дека лекот е целосно безбеден за човечкиот организам и дека нема токсични нуспојави. Првичните податоци покажаа одлична подносливост и безбедност.

Фаза 2: Фокус на вродени аномалии

Лето 2026 – 2028

Со свеж капитал од 5.3 милиони долари, истражувањето преминува во Фаза 2. Овде фокусот се става на деца (на возраст од 2 до 7 години) кои патат од конгенитална анодонција – генетско нарушување поради кое се родени без дел или без ниту еден постојан заб.

Крајна цел: Достапност за сите

Околу 2030 година

Доколку сите фази поминат успешно, планот на научниците е лекот да стане комерцијално достапен за пошироката јавност. Тоа би значело дека секој возрасен човек кој изгубил заб поради старост, кариес или повреда, ќе може да го врати со едноставна инјекција.

Предизвици кои науката сè уште ги решава

​Иако ова е огромен чекор напред, експертите повикуваат на трпение и реален оптимизам поради неколку клучни работи кои допрва треба да се докажат на луѓе:

• ​Правилно поврзување: Научниците мора да осигураат дека новиот природен заб правилно ќе се поврзе со нервите и крвните садови во вилицата на повозрасен човек.
• ​Порамнување: Забот мора да израсне на точното место и во правилна насока за да не го наруши останатиот загриз.
• ​Цена: Првичните проценки се дека оваа терапија на почетокот ќе биде прилично скапа (се споменуваат бројки од околу 11.000 долари по заб), што значи дека со години би била луксуз пред да стане масовна замена за импланти и протези.