Букефал - коњот на судбината

 Букефал — коњот на судбината

13-годишниот Александар го припитомува дивиот коњ Букефал. Филип II плаче од гордост: „Синко, побарај си кралство поголемо од моето, зашто Македонија е премала за тебе.“

Ова е еден од најпознатите и најинспиративните моменти во античката историја! При приказната за Александар и Букефал не се работи само за припитомување на обичен коњ, туку за првиот голем бран на генијалноста и забележувањето на детали кои сите други ги пропуштиле.

​Додека сите искусни генерали и јавачи се плашеле од дивината на Букефал, младиот 13-годишен Александар забележалнешто што на никој друг не му паднало на памет: коњот всушност се плашел од сопствената сенка.

​Клучните моменти од оваа легенда:

​Мудроста пред силата: Александар едноставно го свртел Букефал свртен директно кон сонцето, со што сенката паднала зад него. Со тоа го смирил животното и полека го зајавал, покажајќи дека вистинското лидерство бара прецизно набљудување, а не само сурова сила.

​Пророчките зборови на Филип II: Гледајќи го подвигот на својот син со солзи во очите, Филип ги изговорил историските зборови:

​„Синко, побарај си кралство поголемо од моето, зашто Македонија е премала за тебе.“

​Верност до самиот крај: Букефал (што во превод значи „биковска глава“) станал негов верен придружник во речиси сите големи походи низ Азија. Александар дури и основал град наречен Александрија Букефала (на територијата на денешен Пакистан) во негова чест откако коњот починал по битката кај Хидасп.

​Овој настан не само што ја предодредил судбината на Александар како еден од најголемите освојувачи во историјата, туку го означил и почетокот на една од најпознатите врски меѓу еден владетел и неговиот коњ.

Односот меѓу Александар Македонски и Букефал траел речиси две децении, а коњот бил со него во скоро сите клучни и пресвртни моменти што го обликувале Неговото Царство:  

​1. Припитомувањето (ок. 344 п.н.е.)

​Настанот: Трговецот Филоник од Тесалија му го понудил дивиот, непредвидлив коњ на кралот Филип II за тогаш огромна сума. Сите искусни јавачи потфрлиле во обидот да го зајаваат.

​Пресвртот: 13-годишниот Александар забележал дека коњот се плаши од сопствената сенка. Го свртел кон сонцето, го смирил со благ глас и го зајавал пред восхитениот двор. Ова го довело Филип II до солзи, кој му ја кажал познатата реченица дека Македонија е премала за него.  

​2. Првото воено крштевање – Битката кај Херонеја (338 п.н.е.)

​Настанот: На само 18-годишна возраст, Александар ја предводел македонската коњица (Придружниците/Хетаирои) јавајќи го Букефал.

​Значењето: Во оваа битка била уништена озлогласената „Света чета“ на Теба, со што Македонија ја воспоставила својата доминација врз цела Грција.  

​3. Големите битки против Персија (334 – 331 п.н.е.)

​Во походите против Персиското Царство, Букефал бил личниот воен коњ на Александар, препознатлив по својата црна боја и белата белега/ѕвезда на челото:

​Битката кај Граник (334 п.н.е.): Првата голема победа над Персијците, каде Букефал му овозможил на Александар да маневрира во хаосот на речното корито.

​Битката кај Ис (333 п.н.е.): Директниот судир со армијата на Дариј III, каде коњицата одиграла клучна улога во пробивањето на непријателските линии.  

​Битката кај Гавгамела (331 п.н.е.): Најголемата тактичка победа на Александар. Историчарите бележат дека пред оваа одлучувачка битка Александар јавал друг коњ за да го зачува Букефал свеж, а го зајавал Букефал директно пред пресудниот напад врз гардата на Дариј.  

​4. Киднапирањето и спасувањето во Хирканија (330 п.н.е.)

​Настанот: За време на походите низ северниот дел на Персија (во регионот Хирканија), локалните племиња Уксијци успеале да го украдат Букефал додека бил на пасење.

​Реакцијата: Разбеснетиот Александар пратил порака дека доколку веднаш не му го вратат коњот, ќе го спали целиот регион, ќе ги исече сите дрва и ќе го уништи секое село.  

​Исход: Вршетелите на грабежот веднаш го вратиле Букефал неоштетен, носејќи и подароци. Александар не само што ги поштедил, туку и му ги платил сите трошоци на тој што го чувал коњот, среќен што го добил назад својот омилен придружник.  

​5. Походот во Индија и Битката кај Хидасп (326 п.н.е.)

​Настанот: Букефал, кој тогаш веќе имал околу 30 години (длабока старост за коњ), го следел Александар во суровите услови на Индија.  

​Улогата: Во жестоката битка против кралот Пор, во која индиската армија користела воени слонови, Букефал повторно бестрашно ја предводел коњицата низ калта и тешкиот терен.  

​6. Смртта на Букефал и неговото наследство (326 п.н.е.)

​Крајот: По битката кај Хидасп, Букефал починал. Историските извори се поделени: едни велат дека им подлегнал на раните здобиени во битката, а други (како Плутарх) велат дека починал од исцрпеност и старост.  

​Почеста: Александар бил длабоко погоден од загубата. Му приредил воена погребална церемонија и на местото каде што починал основал град кој го нарекол Александрија Букефала (блиску до денешниот град Џелум во Пакистан), обезбедувајќи му на својот коњ вечна слава во историјата.