Човештвото стигна дотаму да може со микроскопски катетери и роботи да чисти крвни садови длабоко во мозокот, а на најскапите воени машини во светот сè уште им е страв од парче тоалетна хартија или заглавен вентил.
Тоа само покажува дека колку и да напредува технологијата, биологијата е таа што не приземјува. Можеш да имаш невидлив авион (stealth) вреден милијарди, но ако пилотот или екипажот не можат да ги извршат основните потреби, целата таа моќ паѓа во вода.
Постојат неколку воени „лекции“ низ историјата:
- Германската подморница U-1206: Ова е веројатно најбизарниот пример. Во 1945 година, капитенот на оваа супер-модерна подморница (која имала нов систем за веце под висок притисок) направил грешка при пуштање вода. Влегла морска вода, ги поплавила батериите, се ослободил отровен гас хлор и морале да излезат на површина, каде што веднаш биле потопени од Британците. Изгубија подморница поради... неисправно веце.
- Логистички кошмар: Во војната, честопати повеќе војници се исфрлени од строј поради дизентерија и стомачни инфекции (лоша санитација) отколку од непријателски куршуми.
Смешно е, но и фасцинантно — микро-светот (вените и бактериите) и макро-светот (вселенски бродови и носачи на авиони) секогаш се среќаваат во тоалетата. Едноставно, природата не дозволува да заборавиме дека сме само луѓе, без разлика колку високо летаме.
Има уште неколку легендарни (и прилично непријатни) моменти во историјата каде што технологијата и природата влегле во „директен конфликт“.
Примери кои совршено ја покажуваат таа апсурдна граница меѓу врвната воена техника и секојдневните маки:
1. Аполо 10 – „Мисијата на лебдечкиот отпад“
Пред Аполо 11 да слета на Месечината, Аполо 10 беше „генералната проба“. Во тоа време, астронаутите немаа вистинско веце, туку користеа пластични кеси што се лепеа за телото.
- Дебаклот: За време на мисијата, во кабината почнале да лебдат „парчиња“ кои успеале да излезат од кесите.
- Трагикомичниот момент: Во официјалните транскрипти на НАСА е запишано како командантот Томас Стафорд одеднаш вика: „Брзо дајте ми салфетка, има гомно што лебди низ воздухот!“. Другите астронаути веднаш почнале да се бранат: „Не е мое, моето беше потврдо!“.
- Замисли – најинтелигентните луѓе на планетата, во најскапото летало на сите времиња, бркаат измет со салфетки низ кабината додека се во орбита околу Месечината.
2. Спејс шатлот „Колумбија“ (1981)
При првата мисија на првиот Спејс шатл, системот за отпад комплетно откажал.
- Проблемот: Бидејќи биле во орбита, а вецето не работело, астронаутите Џон Јанг и Роберт Крипен морале да ги користат истите тие примитивни кеси.
- Резултатот: Кога се вратиле на Земјата, првото нешто што го кажале не било за убавината на вселената, туку дека поминале денови во „смрдлива конзерва“. Тоа ги натера инженерите да потрошат милиони за да го направат вецето приоритет исто колку и топлотниот штит.
3. Руската подморница „Курск“ и проблемите со дизајнот
Иако трагедијата на Курск е огромна, во подморничката флота често се зборува за тоа колку се комплицирани руските системи. Кај постарите класи на подморници, ако вентилот за „издувување“ на отпадот надвор не се отвори во совршена синхронизација со внатрешниот вентил, притисокот од океанот го враќа целиот отпад назад во подморницата со сила на хидрант.
Навистина е неверојатно – можеме да испратиме сонда надвор од Сончевиот систем, но сè уште не сме нашле начин како елегантно да го победиме притисокот и гравитацијата кога се во прашање биолошките потреби.
Comments
Post a Comment
коментар: