Приказната за тоа како билката Силфиум (Silphium) стана симбол за денешниот облик на срцето е фасцинантна мешавина од античка економија, медицина и малку романтика.
Еве како се одвивал тој процес низ историјата:
Што всушност бил Силфиумот?
Силфиумот бил растение кое растело исклучиво во тесен појас во близина на градот Кирена (денешна Либија). Античките Грци и Римјани го обожавале бидејќи било „чудотворна билка“. Се користело како:
- Зачин: Вкусот бил сличен на лук или аsafetida.
- Лек: Против кашлица, варење и болки.
- Контрацепција: Ова е клучниот момент. Античките извори (како Плиниј Постариот) сугерираат дека семето на Силфиумот се користело како ефикасно средство за спречување зачнување.
Обликот на семето и монетите
Семето на ова растение имало специфичен, срцевиден облик. Бидејќи Силфиумот бил столбот на економијата во Кирена, неговиот лик (и ликот на неговото семе) бил кован на нивните сребрени монети.
На овие монети од 5 и 6 век п.н.е., јасно се гледа „срцето“ – обликот кој денес го користиме за да означиме љубов, иако во тоа време тој облик примарно го претставувал растението.
Врската помеѓу „Срцето“ и љубовта
Бидејќи Силфиумот бил толку тесно поврзан со сексуалноста и контролата на раѓањето, обликот на неговото семе почнал потсвесно да се поврзува со романтичните средби и еротиката.
- Во тоа време, луѓето не знаеле како точно изгледа човечкото срце (верувале дека е во форма на конус или превртен лист од бршлен).
- Со текот на времето, графичкиот приказ на семето на Силфиумот станал попрепознатлив од самиот орган.
Исчезнувањето на билката
Силфиумот бил толку баран што станал жртва на сопствената популарност. Прекумерното пасење на добитокот и неможноста да се култивира (растел само во дивина) довеле до негово истребување во 1 век од н.е.
Иако билката исчезнала, нејзиниот симбол останал. Средновековните уметници и раните лекари го презеле овој облик за да го претстават човечкото срце во илустрациите, веројатно затоа што веќе бил длабоко врежан во визуелната култура како нешто поврзано со чувствата и телесноста.
Интересен факт: Последното познато стебло на Силфиум му било подарено на римскиот цар Нерон како куриозитет. Тој, наводно, го изел.