Страницата 25

Image
  Канцеларијата на третиот кат во зградата на МАНУ мирисаше на стари книги, филтер-кафе и влага од Вардар, кој мрзливо течеше надвор под мајското сонце. На бирото на академик Бранко, расфрлани меѓу триста трудови за квантна физика, лежеа неколку испечатени страници со логото на ЦИА. ​До него, помладиот научен соработник Филип, со ракавите засукани до лакти, возбудено гестикулираше со пенкалото. На фотелјата наспроти нив, со очила спуштени на врвот на носот, седеше професорката Елена, која смирено пиеше чај од нане. ​„Ви кажувам, професорке, не е работата само за кликови на социјалните мрежи,“ речиси шепотеше Филип, како да се плашеше дека ѕидовите имаат уши. „Документот од 1983 е чиста математика. Мекдонел пишува за холографскиот универзум . Тоа значи дека ова што го допираме — ова биро, оваа шолја — е само 3Д проекција од информации запишани на некоја подалечна граница. Матрикс, пред Матрикс!“ ​Бранко се поднасмевна, го тргна погледот од компјутерот и ја почеша побелената брада...

Роботи за Бременост

 

Вештачка Утроба и Роботи за Бременост: Што се случува во Кина

​Нов и контроверзен технолошки развој во Кина.
Според бројни извори, кинеската компанија Kaiwa Technology, предводена од д-р Џанг Чифенг, работи на развој на хуманоиден робот кој ќе биде опремен со вештачка утроба (вештачка матка).


  • Цел: Овој робот, наречен и „робот за бременост“, има за цел да го реплицира целиот процес на човечка бременост – од зачнување до породување – со цел да понуди алтернативно решение за паровите кои се соочуваат со неплодност.
  • ​Вештачката утроба би требало да биде исполнета со синтетичка плодова вода, а хранливите материи би се испорачувале преку систем сличен на папочна врвца.
  • ​Д-р Џанг потврдил дека се очекува прототип да биде претставен во 2026 година. Проектираната цена се споменува дека ќе биде околу 100.000 јуани (приближно 14.000 американски долари), што е значително помалку од трошоците за сурогат мајчинство во многу земји.
  • ​Развојот на оваа технологија предизвика голема светска дебата за етичките, моралните и општествените последици од заменувањето на природното мајчинство и породување со машина.

​Значи, се работи за планиран прототип за 2026 година со интегрирана вештачка утроба во робот, а не за производ кој веќе е во масовна продажба.


Етички Прашања за „Роботот за Бременост“

​Развојот на вештачки утроби и роботи за репродукција го поместува она што значи да се биде човек и предизвикува интензивни етички дебати низ целиот свет. Најактуелните и најжестоките прашања се групирани во три главни области: статусот на фетусот, општествените импликации и правата на децата.

​1. Статус и Благосостојба на Фетусот

​Ова е централното етичко прашање. Ако фетусот расте во машина, како тоа влијае на неговиот развој и третман?

  • Идентитет и Природа: Дали детето развиено во вештачка утроба ќе има ист психолошки и емоционален развој како детето родено природно? Критичарите стравуваат од потенцијална дехуманизација на процесот на раѓање.
  • Грижа и Контрола: Кој ја презема целосната одговорност ако нешто тргне наопаку со машината? Дали роботот може да обезбеди суптилни, интуитивни сигнали и промени во околината кои мајчиното тело природно ги обезбедува?
  • Права на Фетусот: До кој степен фетусот во вештачката утроба има права? Како се регулира одлуката за прекинување на бременоста во машина? Дали третманот на фетусот како „производ“ или објект во резервоар е прифатлив?

​2. Општествени и Семејни Импликации

​Технологијата има потенцијал драстично да ги промени традиционалните семејни структури и улогата на жените.

  • Улогата на Жената: Една од најголемите контроверзии е тоа што технологијата може да ја маргинализира или елиминира улогата на жената во репродукцијата. Ако бременоста повеќе не е единствена женска функција, како тоа влијае на родовите улоги и општествениот идентитет?
  • Комерцијализација на Раѓањето: Ако технологијата се стави во масовна продажба, дали ќе доведе до комерцијализација на раѓањето, каде што само богатите ќе можат да го користат овој „премиум“ начин на раѓање, потенцијално создавајќи нов вид на класна поделба?
  • Родителство без Граници: Доколку биолошките мајки не се веќе потребни, тоа отвора можност за:
    • Еднородитетни семејства (со користење на дониран генетски материјал).
    • Две татковци да имаат биолошко дете без сурогат мајка.

​3. Регулација и Иднина на Човечката Репродукција

​Кои закони и граници треба да се постават за технологијата што може да се користи и за други цели?

  • Законодавна Празна Дупка: Повеќето земји немаат никакви закони што регулираат бременост надвор од човечкото тело. Недостатокот на регулатива отвора врата за злоупотреба или неконтролирано експериментирање.
  • Потенцијал за Злоупотреба: Постои страв дека технологијата може да се користи за евгеника (селекција на „најдобрите“ генетски материјали) или за создавање на деца со специфични, „дизајнерски“ карактеристики.
  • Експериментирање на Луѓе: И покрај тврдењата, сѐ уште не е спроведено целосно човечко раѓање во вештачка утроба. Постои огромен етички ризик од експериментирање со човечки фетуси за да се усоврши технологијата.

Comments

Popular posts from this blog

Заробена светлина: Разговор покрај огништето

Влијанието на кафето врз организмот 

Фреквенција во мракот

Проклетството на Вавилон и Александар

​Ова не е обичен јогурт, ова е Македонскиот „Ајран“

Космополитизам пред самиот збор воопшто да биде измислен

Александар III Македонски и моштите на св. Еремија

Вовчето Ќиро или вовчињата

Како и зошто настанала краватата

Кралството во главата и гласот на Матицата