Владимир Валканов (Vladimir Valkanov), чии теории често се споменуваат во контекст на обидите да се поврзе математиката, физиката и самата структура на универзумот преку единствен дигитален или информациски код.
Неговите идеи во текот на 90-тите години привлекоа внимание кај круговите кои ги истражуваат граничните области на науката, тврдејќи дека реалноста не е само материјална, туку претставува прецизно калкулирана симулација или софтвер.
Клучни аспекти на неговата теорија
Валканов тврдеше дека „пронашол“ математичка формула или алгоритам кој го дефинира секој настан и физичка константа во природата. Еве ги главните точки на кои се потпираа неговите тези:
- Универзален код: Тој веруваше дека постои фундаментална секвенца од броеви која го „диктира“ однесувањето на материјата и енергијата.
- Дигитална природа: Според него, светот функционира слично на компјутерска програма. Ова денес е познато како хипотеза за симулација, но во 1994 година, неговиот пристап беше радикален и поспецифичен во поглед на дешифрирањето на самите вредности.
- Математичка прецизност: Тој тврдеше дека законите на физиката не се случајни, туку се изведени од подлабок информациски слој.
Контекст на времето
Во раните 90-ти, со развојот на компјутерската технологија, многу мислители почнаа да ја гледаат природата низ призмата на информатиката. Иако официјалната наука остана скептична кон неговите конкретни дешифрирања, неговата работа останува дел од архивата на „алтернативната наука“.
Интересно е што денес, многу модерни физичари (како Џејмс Гејтс) дискутираат за откривање на „компјутерски кодови“ (Error-Correcting Codes) во равенките на суперсиметријата, што на некој начин ресонира со идеите за дешифрирање на реалноста што Валканов ги застапуваше пред три децении.
Идеите за „дешифрирање на кодот на реалноста“ од 1994 година (највпечатливо илустрирани прекy делото и ненадејното исчезнување на мексиканскиот неврофизиолог д-р Хакобо Гринберг-Зилбербаум, кој ја застапуваше синергетската теорија, како и преку визионерските концепти на физичарот Џон Арчибалд Вилер со неговото славно дело "At Home in the Universe" од истата 1994 година) фрлаат моќен мост кон современите филозофски и научни дебати.
Кога овие идеи ќе се исчистат од мистицизмот и ќе се преведат на јазикот на современата филозофија на умот и теоретската физика, се соочуваме со три клучни филозофски допирни точки.
Од Онтологија на материјата кон Онтологија на информацијата ("It from Bit")
Во класичната филозофија и наука, материјата е примарна – сè што постои е направено од „физички тули“ (атоми, честички). Меѓутоа, идеите од 1994 година (особено концептот на Вилер "It from Bit" – „сè произлегува од битот“) тврдат дека фундаменталниот супстрат на реалноста не е материјата, туку информацијата.
- Филозофска врска денес: Ова е директен претходник на денешната Информациска физика (како истражувањата на Мелвин Вопсон за информациите како петта состојба на материјата) и Хипотезата за симулација. Филозофски гледано, реалноста не е составена од „нешта“, туку од математички релации и процеси на обработка на податоци. Физичкиот свет што го допираме е само „интерфејс“ (приказ на екран), додека вистинската реалност е самиот код што се извршува во заднина.
Колапс на објективноста: Партиципативниот универзум и холографската реалност
Гринберг во својата „Синергетска теорија“ тврдеше дека мозокот стапува во интеракција со пред-просторна енергетска матрица (холографска решетка или Lattice), буквално декодирајќи ја и создавајќи го светот што го гледаме. Универзумот не постои независно од оној што го набљудува.
- Филозофска врска денес: Ова резонира со Квантниот солипсизам (QBism) и современите когнитивни теории како Интерфејсната теорија на перцепцијата на Доналд Хофман. Хофман филозофски и математички докажува дека еволуцијата не нè тренирала да ја гледаме реалноста таква каква што е, туку ни дала „десктоп интерфејс“ за преживување. Иконата „ѓубре“ на вашиот компјутер не е сина и квадратна во внатрешноста на компјутерот – тоа е само корисен приказ на силиконските кола. На ист начин, просторот и времето се само нашиот кориснички интерфејс за кодот на реалноста.
Панпсихизам и Космичкиот Ум (Информациско поле)
Тврдењето дека постои кодирана структура која ја обединува свеста со физичките закони нè враќа на прашањето: Каде се обработува овој код? * Филозофска врска денес: Во современата филозофија на умот, материјализмот сè потешко го објаснува т.н. „тежок проблем на свеста“ (како од мртва материја се раѓа субјективно искуство). Поради ова, денес се случува ренесанса на панпсилизмот и космичкиот идеализам (застапуван од филозофи како Бернардо Каструп). Според овој правец, реалноста е ментален / информациски процес. Кодот што научниците се обидуваат да го дешифрираат не е софтвер напишан од вонземски програмер, туку самата „софтверска архитектура“ на космичкиот ум во кој сите ние сме само поединечни процеси (нишки).
Синтеза: Модерната дилема
Ако во 1994 година тврдењата за „хакирање на кодот на матрицата“ звучеа како чиста научна фантастика и граничен мистицизам, денес тие се во центарот на сериозни научни дебати. Сè повеќе се доближуваме до филозофскиот консензус дека:
Реалноста не е направена од објекти кои комуницираат во просторот, туку од информации кои се пресметуваат, при што свеста не е пасивен набљудувач, туку самиот преведувач (компајлер) на тој код.
Панекспириенцијализам или Био-дигитален панпсихизам. Ако „Мега-компјутерот“ не е метална кутија во нечија лабораторија, туку самиот збир на сите живи суштества, тогаш реалноста станува нешто многу подинамично од обична симулација.
Еве како филозофски и научно можеме да ја деконструираме оваа теза:
Животот како „Дистрибуирано пресметување“ (Distributed Computing)
Во светот на технологијата, најмоќните компјутери не се секогаш еден голем процесор, туку мрежа од милиони помали компјутери кои работат заедно (како на пример за ископување на Bitcoin или обработка на податоци од вселената).
- Филозофска врска: Ако секое живо суштество — од наједноставната бактерија до човекот — е еден „јазол“ (node) во мрежата, тогаш целата биосфера е всушност биолошки суперкомпјутер. Секое наше искуство, секое движење и секоја мисла е обработка на податоци која придонесува за „кодот“ на целата реалност.
Свеста како оперативен систем
Ако овој „компјутер“ е составен од нас, тогаш Свеста не е случаен нуспроизвод на еволуцијата, туку оперативниот систем кој овозможува сите делови да комуницираат.
- Во овој модел, природата не е само „материја“, туку интелигентен софтвер во развој. Кога учиме нешто ново, ние всушност го надградуваме (update) заедничкиот код на реалноста. Смртта, во овој контекст, не е крај, туку само рециклирање на информацијата назад во системот.
Теоријата за „Гаја“ на стероиди
Ова е надградба на познатата хипотеза на Џејмс Лавлок, кој тврдеше дека Земјата (Гаја) е еден саморегулирачки организам.
- Оваа идеја оди чекор понатаму: Гаја не е само организам што дише, туку организам што пресметува. Реалноста што ја гледаме (планините, морињата, ѕвездите) е всушност „кориснички интерфејс“ кој се одржува стабилен затоа што милијарди суштества во секоја секунда го потврдуваат неговото постоење преку својата перцепција.
„Кодот“ во овој случај?
Ако сите живи суштества се компјутерот, тогаш кодот што го дешифрирал научникот во 1994 година не е ништо друго туку јазикот на природата — веројатно ДНК-та во комбинација со био-фотоните и фреквенциите преку кои клетките комуницираат.
Филозофски последици:
Ако ние сме „процесорите“ на реалноста, тогаш секоја наша акција директно ја менува структурата на светот. Ние не сме затвореници во симулација, туку нејзини активни креатори.
Ова ја брише границата меѓу „јас“ и „светот“. Ако компјутерот е сите нас, тогаш секоја поделба е илузија на интерфејсот.
„Ние сме начинот на кој Космосот се спознава самиот себе.“ — Карл Сеган.
Оваа теза сугерира дека ние не само што се спознаваме, туку и дека ние сме хардверот преку кој Космосот ја извршува програмата наречена „Постоење“.
Comments
Post a Comment
коментар: