СОЛОМОНОВ ПАРАДОКС

 

Соломоновиот парадокс е фасцинантен психолошки феномен кој објаснува зошто луѓето се многу подобри во решавањето на туѓите проблеми отколку на сопствените. Името го добил по библискиот крал Соломон, кој бил познат по својата неверојатна мудрост кога ги советувал другите, но во сопствениот живот носел низа катастрофални одлуки кои на крајот довеле до пропаст на неговото кралство.

​Еве преглед на тоа како функционира овој концепт и што вели науката за него:

​Што е Соломонов парадокс?

​

Тоа е когнитивна пристрасност каде што поединецот покажува повисоко ниво на мудро расудување (интелектуална понизност, признавање на туѓите перспективи, барање компромис) кога размислува за туѓите социјални конфликти, отколку кога се соочува со своите.

​Научниот доказ

​Најпознатиот доказ за овој парадокс доаѓа од истражувањето на психологот Игор Гросман (Igor Grossmann) од Универзитетот во Ватерло. Во неговите студии, учесниците биле поделени во две групи:

1. ​Првата група размислувала за личен проблем (на пример: „Партнерот ме изневери“).
2. ​Втората група размислувала за истиот проблем, но како да му се случува на пријател.

​Резултатите: Учесниците кои размислувале за туѓиот проблем покажале многу помудри одговори, способност да ги согледаат сите страни на приказната и биле помалку „заглавени“ во сопствената перспектива.

​Зошто можеме да им помогнеме на сите, освен на себе?

​Причината лежи во психолошката дистанца. Постојат три клучни фактори:

• ​Емоционална вклученост: Кога проблемот е наш, ние сме преплавени со емоции (страв, лутина, его). Овие емоции го „заматуваат“ префронталниот кортекс на мозокот, кој е одговорен за логичко размислување. Кај туѓите проблеми, ние сме емотивно дистанцирани и можеме да размислуваме „со ладна глава“.
• ​Тунелска визија: Сопствените проблеми ги гледаме „одвнатре“. Тоа создава субјективен тунел каде гледаме само еден излез или една болка. Кога советуваме друг, ние сме набљудувачи со „птичја перспектива“ и го гледаме целиот пејзаж на можности.
• ​Заштита на егото: Честопати несвесно донесуваме одлуки што го штитат нашето его или ја оправдуваат нашата моментална ситуација, додека кај другите сме објективни и немилосрдно искрени за фактите.

​Како да го победите парадоксот?

​Психолозите советуваат една едноставна техника наречена само-дистанцирање.

​Ако имате проблем, наместо да се прашувате: „Што да правам јас?“, прашајте се: „Што би му советувал на мојот најдобар пријател да направи во оваа ситуација?“

​Со тоа што ќе се обратите на себе во трето лице, создавате вештачка дистанца која му овозможува на мозокот да пристапи до мудроста што обично ја чувате за другите.