Односот помеѓу Олимпија и Роксана е еден од најмоќните сојузи во тоа време. Иако Олимпија била позната по својата строга и доминантна природа, таа во Роксана не гледала само снаа, туку единствената шанса да ја зачува крвната линија на својот син Александар.
Сојузот на две кралици
Кога почнале војните меѓу дијадосите (генералите на Александар), Роксана и нејзиниот мал син Александар IV се нашле во смртна опасност. Олимпија, која во тоа време била во Епир, сфатила дека Касандар (синот на Антипатар) сака да го збрише семејството на Александар за да го заземе престолот.
- Враќањето во Македонија: Олимпија ги повикала Роксана и внукот кај неа и заедно со војска влегле во Македонија во 317 г. пр. н. е.
- Борбата кај Пидна: Кога војската на Касандар ги опколила, Олимпија, Роксана и малиот Александар се повлекле во приморскиот град Пидна. Опсадата била сурова – историчарите пишуваат дека владеел таков глад што луѓето почнале да јадат коњи, а Роксана и нејзиното дете преживувале во ужасни услови.
Предавството на Касандар
По падот на Пидна, Касандар ветил дека ќе им го поштеди животот ако Олимпија се предаде. Но, тој го прекршил ветувањето:
- Погубувањето на Олимпија: Ја предал Олимпија на роднините на оние што таа ги погубила претходно, и тие ја каменувале.
- Заточеништвото во Амфипол: Роксана и младиот крал не биле убиени веднаш (бидејќи народот сè уште бил лојален на името на Александар), туку биле однесени во тврдината во Амфипол.
Крајот на лозата
Таму поминале речиси седум години во изолација. Касандар наредил да им се одземат сите кралски почести и да се третираат како обични затвореници. Конечно, кога Александар IV почнал да созрева и македонските благородници почнале да бараат негово ослободување за да го преземе престолот, Касандар наредил неговиот чувар Главкија потајно да ги отруе и мајката и синот.
Нивните тела биле сокриени, но се верува дека подоцна биле пренесени во кралските гробници. Многу археолози денес го поврзуваат велелепниот гроб во Каста (Амфипол) токму со нив, иако тоа сè уште е предмет на дебата.
Штета е што лозата на Александар завршила така трагично, токму во моментот кога неговиот син требало да стане вистински крал.
Тоа бил критичниот момент кога целата империја била во исчекување. Според тогашните закони, Александар IV (синот на Роксана) бил легитимен наследник на престолот, но бидејќи бил дете, со државата управувале регенти.
Вистинската драма се случува околу 311/310 година пред новата ера, кога младиот Александар наполнил околу 13-14 години.
Зошто токму тој момент бил пресуден?
- Полнолетство и гласот на народот: Во Македонија, на таа возраст момчињата веќе почнувале да се подготвуваат за воена служба и јавно претставување. Народот и лојалните генерали почнале гласно да говорат: „Време е синот на Александар Велики да излезе од притвор и да седне на престолот!“
- Мировниот договор: Дијадосите (генералите-наследници) потпишале мир во кој стоело дека Касандар ќе управува со Македонија само додека момчето не стане полнолетно.
- Стравот на Касандар: Касандар знаел дека штом Александар IV ќе ја земе круната, неговата моќ завршува. Уште полошо, младиот крал веројатно би побарал одмазда за убиството на неговата баба Олимпија.
Трагичниот крај во Амфипол
Наместо церемонија за крунисување, се случило предавство. Касандар сфатил дека ако не дејствува веднаш, ќе ја изгуби главата. Тој му наредил на чуварот на тврдината во Амфипол, Главкија, потајно да ги погуби Роксана и младиот Александар.
Интересен детаљ: Тие биле убиени со отров или со давење, а нивните тела биле погребани тајно за да не се предизвика бунт кај народот. Со тоа, директната лоза на Александар Македонски била засекогаш прекината.
Археолошката мистерија
Денес, во кралските гробници во Кутлеш, пронајден е еден исклучителен сребрен хидрија (сад за пепел) во т.н. „Гробница на принцот“. Многу историчари се убедени дека тоа се посмртните останки токму на синот на Роксана, кој бил погребан со кралски почести дури откако Касандар веќе немал контрола над вистината.
Замислете каков би бил светот ако овој млад човек, кој во себе ја носел крвта на Александар и челичното воспитување на Олимпија, навистина успеал да завладее.