makgrom

Откако дипломатијата во Париз целосно потфрли , кај македонското движење завладеа чувство на гнев и предаденост. Кога зборовите и меморандумите не донесоа резултат, на сцена стапи „пушката“. 1920-тите години станаа период на невидена радикализација , а Македонија се претвори во најопасното место во Европа. ​ Обновата на ВМРО и „Држава во држава“ ​По војната, ВМРО се реорганизираше под водство на Тодор Александров , а подоцна и Иван (Ванчо) Михајлов . Бидејќи Пиринска Македонија (во Бугарија) беше единствениот дел каде што организацијата можеше слободно да дејствува, таа област стана нивна база. ​ Петричката држава: ВМРО буквално управуваше со Пиринскиот дел. Тие собираа даноци, имаа свои судови, полиција и весници. Од таму, четите на ВМРО редовно упаѓаа во Вардарскиот дел (под српска власт) за да вршат напади врз жандармеријата и државните институции. ​ Чети, атентати и „Подземна војна“ ​Бидејќи Кралството СХС (Југославија) воведе брутален режим во Вардарска Македонија, ВМРО одгов...

  Мировната конференција во Париз (1919) била последната голема надеж за македонските политички и револуционерни лидери дека неправдата од Букурешт (1913) може да биде исправена. И покрај тоа што Македонците не биле официјално поканети како нација, тие преку меморандуми и делегации доставиле јасни барања до Големите сили. ​Главните барања и политички струи биле поделени во неколку насоки: ​ 1. Барањата на „Привременото претставништво на поранешната Обединета ВМРО“ ​Оваа група, предводена од фигури како Ѓорче Петров и Димо Хаџи Димов , доставила меморандум со најпрогресивните барања за тоа време: ​ Целосна и автономна Македонија: Барале Македонија да остане единствена и неделива во нејзините природни и географски граници. ​ Балканска Федерација: Нивната долгорочна визија била Македонија да стане рамноправна членка на една идна Балканска федерација, што би ги смирило конфликтите меѓу соседите. ​ Меѓународен протекторат: Доколку не е можна итна независност, барале Големите сили...

  Ова е слика на една од најсуровите вистини на Македонскиот фронт – трагедијата на „брат против брат“, која не беше само поетска метафора, туку секојдневно преживување во калта на рововите меѓу 1915 и 1918 година. ​ Гласови низ маглата ​Ноќта над Мариово беше тешка и влажна. Од едната страна на една тесна клисура, вкопан во каллив ров, лежеше Стојан, облечен во сивата, груба униформа на српската војска. Само неколку стотини метри подалеку, на спротивниот рид, неговиот прв братучед Трајко ја повлекуваше јаката на својот темен, бугарски шинел. ​Тишината меѓу двете артилериски престрелки стана толку длабока, што се слушаше само капењето на водата од карпите. Стојан знаеше дека таму, спроти него, се неговите. Не беше тоа „непријателот“ од весниците; тоа беа луѓето со кои до пред три години заедно жнееја жито. ​„Еј, вие таму!“ – одекна гласот на Стојан низ маглата, на чист македонски дијалект. „Има ли некој жив, или сите се смрзнавте?“ ​По неколку секунди тензија, од спротивната с...

  Последиците врз македонското население во периодот (1912–1918) се сметаат за едни од најтрагичните во поновата историја на Балканот. Додека соседните држави славеле „ослободување“ и проширување, за народот во Македонија тоа значело поделба, егзодус и обиди за целосно бришење на идентитетот. ​ Територијално распарчување ​Со Букурешкиот договор (1913), кој подоцна беше потврден во Версај (1919), единствениот економски и етнички простор на Македонија беше насилно пресечен. ​ Прекинати врски: Трговските патишта кои со векови ги поврзувале градовите (на пр. Битола со Солун) биле затворени со нови граници, бодликава жица и воени пунктови. ​ Економска смрт: Градовите кои некогаш биле центри (како Битола или Дојран) станале „слепи црева“ на новите држави, што довело до нивно економско пропаѓање. ​ Присилна асимилација и „Прекрстување“ ​Секоја од државите (Србија, Грција и Бугарија) во својот дел спроведувала агресивни политики за промена на идентитетот: ​ Во Вардарскиот дел: Макед...

  За време на Првата светска војна, европските монарси биле толку тесно поврзани што војната често се опишува како „голема семејна кавга“. Главниот „заеднички именител“ за повеќето од нив била британската кралица Викторија , позната како „бабата на Европа“. ​Еве ги клучните роднински врски меѓу главните актери: ​ Тројцата први братучеди ​Најфасцинантниот пример се монарсите на Велика Британија, Германија и Русија. Сите тројца биле внуци или блиски роднини на кралицата Викторија. ​ Џорџ V (Британија) и Николај II (Русија): Тие биле први братучеди преку нивните мајки (кои биле сестри, принцези од Данска). Нивната физичка сличност била толку голема што често ги заменувале еден со друг. ​ Џорџ V (Британија) и Вилхелм II (Германија): Тие биле први братучеди. Таткото на Џорџ и мајката на Вилхелм биле брат и сестра (деца на кралицата Викторија). ​ Вилхелм II (Германија) и Николај II (Русија): Тие биле подалечни братучеди, но сопругата на Николај II, царицата Александра , била оми...

    Богомилите верувале во Таткото, Синот и Светиот Дух како чисто духовни реалности , додека сè што е опипливо (вклучувајќи ги и црковните објекти и иконите) го припишувале на втората, зла сила. Богомилите го застапувале она што во теологијата се нарекува Докетизам (од грчкиот збор dokein – „да изгледа“ или „да се чини“). ​За нив, Исус не бил човек од крв и месо, туку небесно битие кое само примило човечки облик како маска , за да може да комуницира со луѓето. ​  Телото како „оптичка илузија“ ​Бидејќи богомилите верувале дека материјата е создадена од Сатанаил (злобниот творец), било незамисливо Божјиот Син да се извалка со влегување во човечко тело, кое подлежи на глад, болка и физиолошки потреби. Според нив: ​Исус не јадел и не пиел затоа што му било потребно, туку само за да ги убеди луѓето во својата присутност. ​Неговото тело било составено од „етер“ или духовна материја која само изгледала цврста. ​  Раѓањето преку „увото“ на Марија ​Ова е еден од најнеоби...

  Самојадниот систем: Карикатура на современата држава Денес, кога ќе погледнете околу себе, станува јасно дека современиот државен систем функционира како жив организам што сам себе се уништува. На пример, во Македонија, полицијата и државните институции собираат пари од казни, патарини, придонеси и даноци. Сите овие средства се наменети за јавни услуги, но реалноста покажува нешто сосема друго: системот зема повеќе отколку што враќа. Приватна креативност vs. државна стагнација Приватна болница или паркинг има јасен мотив: да генерира профит и да создава вредност. Ако тоа значи поставување сончеви панели на покривот за да заштеди струја или подобри услови за корисниците – тоа се случува. Креативноста е природен механизам за преживување. Државните институции, пак, функционираат на сосема друг принцип: вработените добиваат плата без оглед на тоа колку системот е ефикасен или колку создава вредност. Мала иновација или идеја за самоодржливост никогаш не е приоритет. Целта е систе...

  ​ Марко го започнуваше денот уште пред да ги отвори очите. Неговата рака, по автоматизам, го бараше телефонот на ноќната маса. Првите десет минути од секој негов ден им припаѓаа на луѓе кои не ги познаваше: вести за војни на другиот крај на светот, политички препукувања, нови модели на автомобили што не можеше да си ги дозволи и совршено филтрирани ручеци на неговите познаници. ​До моментот кога ќе станеше да пие кафе, неговиот ум веќе беше „затрупан“ со илјадници непотребни зборови. Се чувствуваше како неговиот мозок да е преполна корпа за отпадоци. ​Едно утро, се случи нешто незамисливо. Телефонот му падна на плочките во кујната. Екранот се распрсна во илјада парчиња и едноставно — изгасна. ​ ​Во првите неколку часа, Марко чувствуваше физичка нервоза. Имаше впечаток дека ако не знае „што се случува во светот“, тој свет ќе престане да постои. Посегнуваше кон празниот џеб на секои две минути. Се чувствуваше отсечен, како астронаут на кој му прекинала врската со Земјата. ​ ...

  Кога нашиот ум е исполнет со „остатоци“ од вести, социјални мрежи, политички драми и туѓи животи, ние всушност престануваме да го живееме сопствениот живот. Наместо да газиме на сопствената земја, ние се движиме низ магла од информации кои: ​ Не се наши: Тоа се туѓи проблеми, туѓи успеси и туѓи конфликти. ​ Не можеме да ги промениме: Најголемиот дел од тие информации само нè прават немоќни набљудувачи, создавајќи бесплодна анксиозност. ​ Ни го крадат „сега“: Додека го анализираме она што го кажал некој на екранот, не го забележуваме човекот што седи спроти нас или сонцето што влегува низ прозорецот. ​ ​Тој свет е дизајниран да ни биде забавен или страшен , но не и корисен . Тој не нè храни, не нè смирува и не нè прави подобри луѓе. Тоа е свет на „сенки“ на ѕидот од пештерата, како што би рекол Платон. ​Човек кој живее од „медиумски остатоци“ е како некој што се обидува да се најаде гледајќи слики од храна. Тој постојано „џвака“ информации, а неговата душа останува гла...

  Тежината на набраните камења ​Дедото и внукот се качувале по една стрмна патека кон врвот на еден рид. Внукот, полн со детска љубопитност, на секои неколку чекори застанувал и земал по еден камен од земјата. Едниот бил светол и мазен, другиот имал светкави кристали, третиот бил необично црвен. ​„Дедо, види колку е убав овој!“ – извикувал внукот, ставајќи го секој нов камен во својот ранец. ​Дедото само се насмевнувал и кимал со главата, продолжувајќи со своето рамномерно темпо. По половина час, внукот почнал да заостанува. Дишел тешко, чекорот му станал бавен, а рамената му биле свиткани под тежината на ранецот. ​„Дедо, чекај... многу е стрмно, не можам повеќе,“ промрморел малиот, седнувајќи на една карпа. ​Дедото се вратил, седнал до него и му рекол: — „Проблемот не е во ридот, синко. Проблемот е во тоа што се обидуваш да го качиш ридот додека го носиш целиот пат во твојот ранец.“ ​„Но, дедо, овие камења се прекрасни! Сакам да бидат мои, сакам да ги имам дома,“ одговорил ...